Hai ngân hàng lớn nhất Nhật Bản sẵn sàng tăng mua vào trái phiếu JGB bất chấp khoản lỗ nghìn tỷ

Giữa làn sóng bán tháo trên thị trường, hai ngân hàng lớn nhất Nhật Bản - MUFG và SMFG - tuyên bố sẵn sàng tái đầu tư vào trái phiếu chính phủ (JGB). Động thái này đánh dấu một sự đảo chiều chiến lược đáng chú ý sau một thập kỷ giảm dần tỷ trọng đầu tư vào JGB, ngay cả khi họ đang phải gánh chịu những khoản lỗ chưa thực hiện lên tới hàng trăm tỷ yên.

Tại một cuộc họp báo gần đây, đại diện của Ngân hàng Mitsubishi UFJ Financial Group (MUFG) - ngân hàng lớn nhất Nhật Bản, cho biết: “Với việc lãi suất dài hạn có dấu hiệu chạm đỉnh, chúng tôi sẽ thận trọng tái xây dựng vị thế JGB”. Điều này đánh dấu bước ngoặt so với xu hướng cắt giảm kéo dài cả thập kỷ, khi Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BOJ) duy trì chính sách lãi suất siêu thấp.

Quyết định này được đưa ra ngay khi các ngân hàng đang chịu khoản lỗ lớn. Tính đến cuối năm 2025, MUFG ghi nhận lỗ chưa thực hiện 200 tỷ yên, khoảng 1.3 tỷ USD, trên danh mục trái phiếu, tăng mạnh so với 40 tỷ yên vào cuối tháng 3. Đối thủ Sumitomo Mitsui Financial Group (SMFG) cũng chịu lỗ chưa thực hiện tăng hơn gấp đôi, lên 98 tỷ yên trong 9 tháng. Trước đây, các ngân hàng này chủ yếu tập trung vào trái phiếu ngắn hạn để hạn chế rủi ro.

Đợt biến động mạnh gần đây bắt nguồn từ hai yếu tố chính: chính sách tài khóa mở rộng và lộ trình thắt chặt tiền tệ của BOJ. Thủ tướng Takaichi thúc đẩy chính sách chi tiêu mạnh tay, trong khi BOJ đã nâng lãi suất chính sách lên 0.75% sau nhiều lần điều chỉnh kể từ tháng 3/2024. Đáng chú ý, BOJ cũng công bố kế hoạch giảm mua trái phiếu, đẩy khối lượng lớn trái phiếu ra thị trường cho các nhà đầu tư tư nhân hấp thụ.

Sự kết hợp này khiến JGB trở thành một trong những thị trường trái phiếu có biểu hiện tồi tệ nhất toàn cầu trong năm 2025. Tuy nhiên, vài tuần gần đây, thị trường có dấu hiệu ổn định trở lại. Bốn phiên đấu giá gần nhất cho thấy nhu cầu vẫn vững, lợi suất trái phiếu 30 năm đã giảm 32 điểm cơ bản từ mức đỉnh.

Vậy tại sao các ngân hàng vẫn quyết định mua vào? Lý do nằm ở ba yếu tố chính:

1. Kỳ vọng lợi suất đã đạt đỉnh: Các ngân hàng nhận định đợt tăng mạnh vừa qua có thể đã đưa lợi suất lên mức đỉnh hoặc gần đỉnh. Sự ổn định trở lại và nhu cầu tại các phiên đấu giá gần đây củng cố niềm tin này.

2. Mục tiêu khóa lợi nhuận cao trong dài hạn: Dù gây lỗ tạm thời, việc lãi suất tăng lại mở ra cơ hội kiếm lời lớn hơn. Bằng cách xây dựng danh mục mới ở mức lợi suất cao hiện tại, các ngân hàng có thể đảm bảo nguồn thu nhập ổn định và cao hơn trong tương lai. Goldman Sachs đã nâng dự báo lợi nhuận năm 2028 cho ba ngân hàng lớn, với mức tăng từ 11% đến 21%.

3. Tận dụng lợi thế từ môi trường lãi suất cao: Việc BOJ tăng lãi suất thực tế giúp mở rộng biên độ lợi nhuận từ hoạt động cho vay của ngân hàng. Tất cả các ngân hàng lớn đều dự báo lợi nhuận kỷ lục cho năm tài chính này.

Tuy nhiên, vẫn có những ý kiến thận trọng. Một số nhà phân tích cho rằng các ngân hàng có thể chưa mua mạnh tay vào trái phiếu dài hạn ngay lập tức, mà sẽ chờ đợi thêm. Quản lý quỹ Toshinobu Chiba tại Simplex Asset Management dự báo lãi suất 10 năm có thể lên tới 2.5%, và đó mới là điểm vào kỳ vọng cho các ngân hàng.

Quyết định tăng mua JGB của các ngân hàng Nhật Bản giữa lúc thị trường biến động mạnh không chỉ là một canh bạc về mặt tài chính, mà còn là một tín hiệu chiến lược quan trọng. Họ đang đánh cược rằng lợi suất hiện tại đã phản ánh đủ rủi ro và mang lại cơ hội sinh lời hấp dẫn cho dài hạn.

Động thái này đánh dấu sự kết thúc của một thập kỷ ngân hàng né tránh JGB và mở ra một chương mới, nơi lợi nhuận tiềm năng đi kèm với mức độ rủi ro được tính toán kỹ lưỡng. Thành công của chiến lược này sẽ phụ thuộc vào diễn biến thực tế của lạm phát, chính sách tài khóa và lộ trình tiếp tục điều chỉnh chính sách của BOJ trong thời gian tới.