Các Quỹ phòng hộ đang bán khống đồng Yên trước ngày bầu cử 8/2

Bầu không khí trên thị trường ngoại hối toàn cầu những giờ qua dường như đang dồn hết sự chú ý vào một cuộc chạy đua: cuộc đua của các quỹ đầu tư lớn trong việc tái lập các vị thế đặt cược vào sự suy yếu tiếp tục của đồng yên Nhật.

Chỉ vài ngày trước một cuộc bầu cử sớm then chốt tại Nhật Bản, dòng tiền “smart money” đang có những động thái mạnh mẽ, báo hiệu một giai đoạn biến động mới cho đồng tiền châu Á này. Tính đến chiều ngày 05/02/2026 (giờ Mỹ), cặp USD/JPY đã tăng lên mức cao nhất trong hai tuần, chạm ngưỡng 156.70, trong một đà tăng bùng nổ thu hút khối lượng giao dịch khổng lồ.

Ngòi nổ cho đợt biến động này, theo phân tích của nhiều chuyên gia, xuất phát từ chính trường Nhật Bản. Vào cuối tuần trước, Thủ tướng Sanae Takaichi, trong một chiến dịch vận động tranh cử, một lần nữa nhấn mạnh đến những lợi ích mà một đồng tiền yếu hơn có thể mang lại cho các nhà xuất khẩu Nhật Bản.

Bài phát biểu này, được Bloomberg đưa tin chi tiết vào ngày 01/02, ngay lập tức được thị trường diễn giải như một tín hiệu cho thấy chính quyền của bà sẽ ít có khả năng can thiệp để hỗ trợ đồng yên, thay vào đó có thể ưu tiên các biện pháp kích thích tài khóa mạnh tay.

Cuộc bầu cử bất thường vào ngày 08/02 được bà Takaichi triệu tập nhằm củng cố quyền lực, với các cuộc thăm dò dự báo đảng của bà sẽ giành đa số ghế đơn lẻ. Một kết quả như vậy, theo nhận định của thị trường, sẽ trao cho bà thêm không gian để theo đuổi các gói chi tiêu công lớn, bất chấp gánh nặng nợ công của Nhật Bản đã ở mức kỷ lục.

Phản ứng từ giới đầu tư tổ chức, đặc biệt là các quỹ phòng hộ (hedge funds) với chiến lược linh hoạt và mức độ đòn bẩy cao, là cực kỳ nhanh nhạy. Antony Foster, Trưởng bộ phận giao dịch G-10 tại Nomura International Plc ở London, nhận định: “Giờ đây khi thị trường đã ổn định một chút và cơn sốt cực đoan trên thị trường kim loại quý đã dịu xuống, các quỹ phòng hộ đang có động thái quay trở lại với các giao dịch mang tính 'carry trade' và 'Takaichi trade'”. Ông nhấn mạnh, “Cảm giác rằng USD/JPY sẽ tiếp tục chinh phục các mức cao mới đã trở lại, đặc biệt nếu bà Takaichi giành chiến thắng lớn.”

Dấu hiệu rõ ràng nhất của sự dịch chuyển này nằm ở thị trường quyền chọn (options). Dữ liệu từ Depository Trust & Clearing Corp (DTCC) cho thấy, vào thứ Ba (04/02), khối lượng giao dịch các hợp đồng quyền chọn mua (call options) USD/JPY trị giá từ 100 triệu đô la trở lên đã vượt xa khối lượng của các hợp đồng quyền chọn bán (put options) tương đương.

Xu hướng này tiếp tục diễn ra mạnh mẽ vào ngày thứ Tư tại thị trường châu Á. Sự gia tăng nhu cầu mua quyền chọn mua đã khiến chênh lệch phí bảo hiểm rủi ro cho việc phòng ngừa đà giảm so với đà tăng của USD/JPY trong vòng một tháng tới giảm xuống mức thấp nhất trong gần hai tuần.

Mukund Daga, Giám đốc toàn cầu mảng quyền chọn ngoại hối tại Barclays Bank Plc, nhận xét: “Những nhận định trong cuối tuần qua nhấn mạnh lợi ích của đồng JPY yếu hơn đối với giới xuất khẩu dường như đã khơi mào mối quan tâm mới đến việc mua vào USD/JPY.”

Động thái hiện tại của các quỹ phòng hộ thực chất là sự tiếp nối một xu hướng dài hạn bắt đầu từ khi bà Takaichi giành quyền lãnh đạo Đảng Dân chủ Tự do (LDP) vào tháng 10 năm ngoái. Từ thời điểm đó, đồng yên bắt đầu một đà giảm ổn định và đạt mức thấp nhất trong 18 tháng so với đồng đô la Mỹ vào tháng trước. Tuy nhiên, xu hướng này đã bị đảo ngược một cách mạnh mẽ sau hai sự kiện then chốt cuối tháng 01.

Đầu tiên, vào ngày 23/01, Ngân hàng Dự trữ Liên bang New York (FRBNY), thay mặt Bộ Tài chính Mỹ, đã tiến hành kiểm tra tỷ giá (rate check) đối với cặp USD/JPY. Hành động này, được Bloomberg đưa tin ngay trong ngày, được coi là một cảnh báo nghiêm túc nhằm vào các nhà đầu cơ bán đồng yên và đã khiến đồng tiền này tăng giá mạnh nhất kể từ tháng 8.

Chưa dừng lại ở đó, vài ngày sau, vào ngày 27/01, chính Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố ông “không quan tâm” đến sự suy giảm của đồng đô la Mỹ. Phát biểu này, dù không nhắm trực tiếp vào đồng yên, nhưng đã vô tình củng cố thêm tâm lý rằng Nhà Trắng có thể chấp nhận một đồng đô la mạnh hơn, tiếp tục gây áp lực lên các đồng tiền đối tác như JPY.

Tuy nhiên, sự e ngại về can thiệp ngoại hối đã nhanh chóng bị xóa tan khi ngay ngày hôm sau (28/01), Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đã làm nguội mọi suy đoán về khả năng can thiệp ủng hộ đồng yên. Trong một bài phát biểu, ông Bessent tái khẳng định sự ủng hộ đối với chính sách đồng đô la mạnh truyền thống. Đồng thời, động thái đề cử Kevin Warsh, một chính khách được biết đến với quan điểm diều hâu (hawkish), vào vị trí Chủ tịch Fed tiếp theo càng khiến thị trường kỳ vọng vào lãi suất cao hơn và đồng đô la mạnh hơn trong dài hạn.

Chuỗi sự kiện này, từ kiểm tra tỷ giá đến những tuyên bố chính sách mâu thuẫn, đã tạo ra một làn sóng biến động cực đoan cho USD/JPY. Và sau khi bụi bặm lắng xuống, thị trường dường như đã đưa ra quyết định: áp lực giảm giá vẫn đang đè nặng lên đồng yên.

Trong khi các quỹ phòng hộ mạnh tay đặt cược, một nhóm đầu tư tổ chức khác lại tỏ ra thận trọng hơn. Các quỹ quản lý tài sản (asset managers), hay còn gọi là “real money”, đang chọn cách đứng ngoài quan sát và sử dụng các công cụ phòng ngừa rủi ro (hedging) thay vì cam kết vào một hướng đi rõ ràng cho USD/JPY.

Ivan Stamenovic, Trưởng bộ phận giao dịch tiền tệ G-10 khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tại Bank of America Corp, nhận xét: “Real money phần lớn đang đứng ngoài, sử dụng quyền chọn để phòng ngừa rủi ro hơn là cam kết vào một hướng đi rõ ràng cho USD/JPY.” Sự thận trọng này phản ánh mức độ biến động cao mà thị trường vừa trải qua và thái độ chờ đợi một tín hiệu rõ ràng hơn sau kết quả bầu cử.

Tóm lại, đồng yên Nhật Bản một lần nữa trở thành tâm điểm của những cuộc chơi lớn trên thị trường tài chính toàn cầu. Sự hội tụ của yếu tố chính trị trong nước (cuộc bầu cử và lập trường của Thủ tướng Takaichi) với động thái chính sách từ Washington (lập trường của Fed và Bộ Tài chính Mỹ) đã tạo ra một môi trường lý tưởng cho các chiến lược đầu cơ mang tính lướt sóng.

Kết quả bầu cử ngày 08/02 sẽ là cột mốc quan trọng tiếp theo, quyết định liệu làn sóng bán tháo đồng yên do các quỹ phòng hộ dẫn dắt có đủ sức mạnh để đẩy USD/JPY vượt qua những ngưỡng kháng cự tâm lý quan trọng và tiến sâu hơn vào vùng 157-160, hay sẽ lại vấp phải những biến cố bất ngờ khác. Một điều chắc chắn: sự chú ý của cả thế giới tài chính đang đổ dồn về Tokyo và Washington trong những ngày sắp tới.