Nga dừng mọi giao dịch vàng và ngoại tệ trong tháng 3/2026

Đồng ruble rớt giá ngay lập tức sau thông báo ngừng mua bán ngoại tệ và vàng trên thị trường nội địa, giới chuyên gia đặt câu hỏi về tương lai của quy tắc ngân sách Nga.

Trong một diễn biến gây chú ý trên thị trường tài chính toàn cầu, Bộ Tài chính Nga bất ngờ tuyên bố tạm ngưng toàn bộ các giao dịch mua bán ngoại tệ và vàng trên thị trường ngoại hối trong nước trong suốt tháng 3/2026. Thông báo được đăng tải chính thức trên cổng thông tin của Bộ cho biết quyết định này có liên quan trực tiếp đến những thay đổi dự kiến về tham số giá dầu cơ sở trong luật ngân sách hiện hành.

Cụ thể, Bộ Tài chính Nga sẽ không thực hiện các giao dịch ngoại hối theo quy định ngân sách trong tháng tới. Lý do được đưa ra xuất phát từ việc điều chỉnh các thông số giá dầu chuẩn - vốn là nền tảng của quy tắc ngân sách mà nước này đã theo đuổi trong nhiều năm qua.

Giá chuẩn trong quy tắc ngân sách được hiểu là mức giá dầu nhất định làm mốc tham chiếu, theo đó bất kỳ khoản doanh thu nào vượt trên mức này sẽ được chuyển vào Quỹ Phúc lợi Quốc gia (NWF), ngược lại nếu giá dầu tụt xuống dưới mốc, quỹ sẽ phải bán ra ngoại tệ và vàng để bù đắp thâm hụt.

Đáng chú ý, trong suốt 8 tháng qua, Nga đã liên tục bán ngoại tệ và vàng khi doanh thu ngân sách từ dầu khí sụt giảm, khiến phần dự trữ thanh khoản của quốc gia này bị bào mòn đáng kể. Quyết định dừng giao dịch trong tháng 3/2026 được giới quan sát đánh giá là một bước đi thận trọng nhằm chờ đợi các thông số giá dầu mới được ban hành. Bộ Tài chính Nga cũng xác nhận rằng khi các giao dịch tiền tệ và vàng được nối lại, khối lượng sẽ được điều chỉnh phù hợp với các thông số giá dầu cập nhật.

Ngay sau khi thông tin được công bố, thị trường đã phản ứng gần như tức thời. Đồng ruble mất hơn 1% giá trị so với đồng USD và nhân dân tệ. Chỉ trong vài phút, tỷ giá nhân dân tệ so với ruble đã tăng từ 11,2 lên 11,36, tương ứng mức tăng 1,45%. Diễn biến này cho thấy sự nhạy cảm của thị trường trước các thay đổi trong chính sách quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Nga cũng như Bộ Tài chính.

Trước đó, ngày 25/2, Bộ trưởng Tài chính Anton Siluanov đã thông báo rằng nội các có kế hoạch thay đổi quy định ngân sách trong bối cảnh doanh thu dầu khí trong ngân sách liên bang giảm. Ông Siluanov cũng nhấn mạnh tỷ trọng của doanh thu dầu khí trong ngân sách liên bang năm 2026 dự kiến sẽ xuống dưới 20%, một con số thấp đáng kể so với giai đoạn trước. Chính phủ Nga được cho là đang xem xét thắt chặt quy tắc ngân sách bằng cách hạ thấp giá dầu thô chuẩn và các quyết định có thể được ban hành tương đối nhanh chóng.

Hiện tại, giá sàn đối với dầu thô Urals năm 2026 đang ở mức 59 USD/thùng. Theo kế hoạch ban đầu, mức này dự kiến sẽ giảm 1 USD mỗi năm cho đến khi chạm ngưỡng 55 USD/thùng vào năm 2030. Tuy nhiên, với những điều chỉnh sắp tới, giới chuyên gia dự báo giá sàn mới có thể được hạ xuống mức 45-50 USD/thùng. Mức giá này được cho là sẽ phản ánh sát hơn thực tế sau khi tính đến các khoản chiết khấu cũng như bối cảnh thị trường năng lượng toàn cầu hiện nay.

Trong tháng 2 và đầu tháng 3/2026, Bộ Tài chính Nga theo quy định ngân sách đã thực hiện bán ngoại tệ và vàng với tổng giá trị tương đương 11,9 tỷ ruble mỗi ngày, quy đổi khoảng 152,6 triệu USD.

Song song với đó, Ngân hàng Trung ương Nga cũng thực hiện các giao dịch tương tự trên thị trường nội địa với khối lượng bán thêm 4,62 tỷ ruble mỗi ngày, tương đương 59,2 triệu USD. Khoản này bao gồm các khoản đầu tư từ Quỹ Dự trữ Quốc gia trong năm 2025. Như vậy, tổng khối lượng bán ngoại tệ trên thị trường nội địa trong giai đoạn này lên tới mức tương đương 16,52 tỷ ruble mỗi ngày, quy đổi khoảng 211,8 triệu USD.

Theo ghi nhận từ các nguồn tin quốc tế như Reuters và Bloomberg, động thái tạm ngừng giao dịch ngoại tệ của Nga diễn ra trong bối cảnh nước này đang đối mặt với nhiều thách thức từ các lệnh trừng phạt cũng như sự biến động của thị trường năng lượng thế giới. Một số chuyên gia tài chính tại Moskva nhận định rằng việc điều chỉnh tham số giá dầu cơ sở có thể giúp giảm áp lực lên thị trường ngoại hối và bảo toàn nguồn lực của Quỹ Phúc lợi Quốc gia.

Bộ trưởng Siluanov từng giải thích rằng việc điều chỉnh này là cần thiết để đảm bảo an toàn cho các quỹ của Quỹ Dự trữ Quốc gia, đồng thời giảm thiểu những tác động tiêu cực lên tỷ giá đồng ruble. Thực tế cho thấy thị trường đã phản ứng khá mạnh trước thông tin tạm ngừng giao dịch, và giới đầu tư đang theo dõi sát sao các tín hiệu tiếp theo từ Bộ Tài chính cũng như Ngân hàng Trung ương Nga.

Các nhà phân tích tại nhiều tổ chức tài chính quốc tế cho rằng quyết định này cho thấy Nga đang thận trọng hơn trong quản lý dự trữ ngoại hối, đặc biệt khi nguồn thu từ dầu khí có nhiều biến động. Việc chờ đợi các tham số giá dầu mới trước khi nối lại giao dịch được xem là bước đi hợp lý nhằm tránh những xáo trộn không cần thiết trên thị trường.