Lời nói đầu:Cập nhật tin tức tài chính quốc tế ngày 21/07/2026: Chứng khoán châu Á bật tăng nhờ nhóm chip, giá dầu hạ nhiệt sau hai phiên leo dốc, Mỹ áp thuế 50% lên hàng Canada, căng thẳng Biển Đỏ và Hormuz tiếp tục phủ bóng rủi ro nguồn cung năng lượng.
Thị trường châu Á phục hồi trong phiên giao dịch đầu tuần khi nhóm cổ phiếu bán dẫn lấy lại sức hút.

Thị trường chứng khoán châu Á hồi phục, nhóm bán dẫn dẫn dắt đà tăng
Chỉ số MSCI châu Á Thái Bình Dương tăng 1,5% trong ngày thứ Hai, chấm dứt chuỗi ba phiên giảm điểm liên tiếp, với lực kéo chính đến từ sự trở lại của các cổ phiếu chip sau đợt bán tháo trước đó.
Hai gương mặt đầu ngành là Samsung Electronics và Taiwan Semiconductor Manufacturing Co. (TSMC) đóng góp nhiều nhất vào nhịp hồi phục của chỉ số. Các chỉ số chuẩn tại Hàn Quốc và Đài Loan đồng loạt tăng trên 2,5%. Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản cũng tiến thêm 1,7% khi giao dịch trở lại sau kỳ nghỉ lễ kéo dài, sau khi rơi vào vùng điều chỉnh vào cuối tuần trước.
Đà hưng phấn lan sang thị trường phái sinh Mỹ, với hợp đồng tương lai Nasdaq 100 có thời điểm tăng 0,5% sau khi đảo chiều từ mức giảm trước đó. Tâm lý tích cực được hỗ trợ thêm từ việc giá dầu hạ nhiệt, qua đó tạm thời giảm bớt áp lực lên kỳ vọng lạm phát và thị trường trái phiếu.
Tuy vậy, mặt bằng giá năng lượng vẫn ở ngưỡng cao và căng thẳng địa chính trị leo thang tại Trung Đông đang buộc nhà đầu tư phải thận trọng, đặc biệt trong bối cảnh dòng tiền đang có xu hướng dịch chuyển ra khỏi nhóm cổ phiếu chip vốn đã có một đợt tăng trưởng nóng trong năm nay.
Ông Ikuo Mitsui, nhà quản lý quỹ tại Aizawa Securities Co., nhận định thị trường đã điều chỉnh khá sâu nhưng lợi nhuận doanh nghiệp vẫn tỏ ra kiên cường hơn dự báo, tạo điểm tựa cho đà hồi phục hiện tại.
Biển Đỏ, dầu, và eo biển Hormuz
Dù giá dầu Brent giảm 0,6% xuống còn 88,70 USD một thùng trong phiên châu Á, rủi ro bùng phát một cú sốc nguồn cung nghiêm trọng vẫn chưa hề suy giảm. Sau khi phiến quân Houthi tuyên bố áp đặt phong tỏa hàng hải đối với Saudi Arabia trên Biển Đỏ, tuyến đường xuất khẩu dầu thay thế cho eo biển Hormuz mà vương quốc này đang phụ thuộc ngày càng trở nên mong manh.

Nguồn: Bloomberg
Saudi Arabia hiện xuất đi khoảng 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày qua cảng Yanbu ở bờ Biển Đỏ, và theo ông Jorge Leon, trưởng bộ phận phân tích địa chính trị tại Rystad Energy AS, toàn bộ khối lượng này hiện nằm trong “tầm đạn” của Houthi. Bộ Ngoại giao Saudi Arabia tuyên bố sẽ thực hiện mọi biện pháp cần thiết để bảo vệ tàu thuyền của mình theo luật pháp quốc tế.

Nguồn: Bloomberg
Trong khi đó, giao thông qua eo biển Hormuz gần như đình trệ sau các cuộc tấn công của Iran vào tàu chở dầu hồi cuối tuần. Một siêu tàu chở dầu mang tên Acheloos và một tàu chở nhiên liệu cỡ nhỏ hơn đều đã bị trúng đạn tại tuyến hàng hải huyết mạch này. Đến sáng thứ Ba, Cơ quan Hàng hải Thương mại Anh (UKMTO) tiếp tục ghi nhận thông tin về một tàu chở dầu bị tấn công ở phía đông bắc Limah, Oman, dù danh tính con tàu chưa được xác định.

Nguồn: Bloomberg
Trước mức độ rủi ro leo thang, tập đoàn Sinokor, chủ sở hữu siêu tàu chở dầu lớn nhất thế giới, đã đề nghị trả thêm sáu tháng lương cho thuyền viên nếu họ chấp nhận thực hiện một chuyến hải trình khứ hồi qua khu vực này.
Song song với các diễn biến quân sự, những nỗ lực ngoại giao vẫn đang được xúc tiến.
Iran cho biết các nhà trung gian hòa giải đã chuyển tới những đề xuất nhằm hạ nhiệt thù địch, trong đó có ý tưởng về một lệnh ngừng bắn kéo dài 10 ngày giữa nước này và Mỹ. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Esmail Baghaei, xác nhận “ý tưởng từ một số nhà trung gian đã được chuyển tới Tehran” mà không nêu chi tiết.
Tuy nhiên, một quan chức Mỹ cho biết Tổng thống Donald Trump hiện vẫn tập trung vào việc trừng phạt Tehran vì các vụ tấn công tàu bè, và các đợt không kích sẽ tiếp tục cho đến khi có quyết định khác. Quân đội Mỹ đã tiến hành ngày tập kích thứ mười liên tiếp vào các mục tiêu Iran trong ngày thứ Hai, và Tổng thống Trump tuyên bố trên mạng xã hội rằng Tehran “sẽ phải trả giá” cho cái chết của ba binh sĩ Mỹ.
Vàng giao ngay ổn định ở mức 4.008,83 USD một ounce khi giới đầu tư theo dõi tác động của giá năng lượng lên kỳ vọng lạm phát và lộ trình lãi suất của Fed. Bà Alexandra Symeonidi, nhà phân tích tại William Blair International Ltd., nhận định các nhà giao dịch vàng khó có hành động đáng kể nào trước thềm cuộc họp chính sách của Fed vào tuần tới, với định giá thị trường hiện phản ánh đầy đủ ít nhất một lần nâng lãi suất trước cuối năm.

Nguồn: Bloomberg
Mỹ tuyên bố áp thuế 50% lên hàng Canada, nguy cơ chiến tranh thương mại mới
Căng thẳng thương mại giữa hai nước láng giềng Bắc Mỹ bất ngờ leo thang khi chính quyền Trump tuyên bố sẽ áp mức thuế mới lên tới 50% đối với một loạt hàng hóa của Canada, bao gồm sữa, bia, thiết bị khúc côn cầu và ván ép. Động thái này được đưa ra với lý do Canada đối xử không công bằng với các sản phẩm rượu, ô tô và sữa của Mỹ.
Các mặt hàng năng lượng, kali và khoáng sản quan trọng không nằm trong danh sách bị áp thuế lần này, và cũng không có bất kỳ miễn trừ nào cho các nhà xuất khẩu tuân thủ quy tắc của hiệp định thương mại Bắc Mỹ USMCA.
Chính quyền Mỹ cho biết mức thuế này được áp dụng theo Mục 338 của Đạo luật Thuế quan năm 1930, một điều khoản cho phép tổng thống áp thuế lên tới 50% đối với các quốc gia bị coi là phân biệt đối xử với thương mại Mỹ và chưa từng được sử dụng trước đây. Đồng đô la Canada thoạt đầu sụt giảm trước thông tin này nhưng nhanh chóng phục hồi, giao dịch quanh mức 1,407 CAD đổi một USD.

Nguồn: Bloomberg
Ông William Pellerin, luật sư thương mại quốc tế tại McMillan LLP có trụ sở ở Canada, nhận định đây là một bước leo thang lớn và cứ mỗi lần các bên tiến gần tới một thỏa thuận, căng thẳng lại bị đẩy lên cao hơn. Thủ tướng Canada Mark Carney mô tả các mức thuế mới là “hành động thương mại đơn phương mới nhất” của Mỹ, đồng thời khẳng định Canada chỉ đáp trả tương xứng. Trong khi đó, cộng đồng doanh nghiệp Canada kêu gọi chính phủ không đưa ra thêm nhượng bộ nào mà thay vào đó ngồi vào bàn đàm phán để giải quyết mọi bất đồng một cách tổng thể.
Song song với cú sốc thuế quan, Tổng thống Trump còn ký một sắc lệnh hành pháp yêu cầu Bộ Quốc phòng Mỹ bắt đầu quy trình lập bản đồ các chuỗi cung ứng trọng yếu của các nhà thầu quốc phòng, đặc biệt chú trọng vào các nguồn cung từ các quốc gia đối thủ. Cố vấn thương mại cấp cao Peter Navarro gọi đây là công tác “chuẩn bị chiến trường”, nhấn mạnh rằng những lỗ hổng của nước Mỹ nằm ở các tầng cung ứng thấp hơn, nơi Washington hiện không theo dõi sát sao.
Kinh tế vĩ mô và dòng tiền toàn cầu
Dữ liệu kinh tế công bố trong ngày cho thấy những gam màu đối lập tại các nền kinh tế châu Á Thái Bình Dương.
Hàn Quốc ghi nhận kim ngạch xuất khẩu 20 ngày đầu tháng Bảy, sau khi điều chỉnh yếu tố ngày làm việc, đã tăng vọt 62,9% so với cùng kỳ năm ngoái, chạm mức cao kỷ lục cho tháng Bảy. Xuất khẩu chip bán dẫn, đầu tàu của nền kinh tế, tăng 180,6%, trong khi các lô hàng sản phẩm liên quan đến máy tính tăng gần 232%. Những con số này củng cố cho quyết định nâng lãi suất lần đầu tiên sau hơn ba năm của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc vào tuần trước.

Nguồn: Bloomberg
Trái ngược với đà tăng trưởng xuất khẩu, dư nợ vay ký quỹ của nhà đầu tư cá nhân Hàn Quốc đã giảm xuống mức thấp nhất ba tháng, chỉ còn 33,4 nghìn tỷ won, khi chỉ số Kospi mất gần 30% từ đỉnh tháng Sáu. Các chiến lược gia của JPMorgan Chase nhận định đây là một giai đoạn giải chấp mạnh mẽ, một cơ chế tự điều chỉnh của thị trường sau nhịp tăng trưởng quá nhanh trước đó.

Nguồn: Bloomberg
New Zealand cũng chứng kiến lạm phát quý II tăng tốc lên 4,1% so với cùng kỳ năm ngoái, mức nhanh nhất trong hơn hai năm, do giá nhiên liệu tăng vọt. Dữ liệu này củng cố kỳ vọng Ngân hàng Dự trữ New Zealand sẽ thực hiện đợt tăng lãi suất thứ hai liên tiếp tại cuộc họp tháng Chín, thậm chí các nhà giao dịch trên thị trường hoán đổi còn đặt cược vào một đợt nâng lãi suất khác vào tháng Hai năm sau.
Trong bối cảnh cơn bão biến động quét qua các thị trường công nghệ châu Á, chứng khoán Úc nổi lên như một nơi trú ẩn tương đối an toàn. Chỉ số S&P/ASX 200 đang trên đà vượt trội so với MSCI châu Á Thái Bình Dương tháng thứ hai liên tiếp, chuỗi dài nhất kể từ tháng 11 năm 2024, nhờ mức độ tiếp xúc hạn chế với các nhà sản xuất chip và sức hấp dẫn phòng thủ từ nhóm cổ phiếu ngân hàng.

Nguồn: Bloomberg
Tuy nhiên, triển vọng Ngân hàng Dự trữ Úc tiếp tục nâng lãi suất để kiềm chế lạm phát đang đẩy lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 10 năm lên mức cao nhất hai tháng, tạo ra lực cản cho thị trường trong nửa cuối năm.
Áp lực dồn lên mùa báo cáo của các đại gia công nghệ Mỹ
Tuần này đánh dấu thời điểm khởi động mùa báo cáo kết quả kinh doanh của các tập đoàn công nghệ vốn hóa lớn nhất nước Mỹ, và sức ép buộc họ phải chứng minh hiệu quả từ những khoản đầu tư khổng lồ cho trí tuệ nhân tạo đang ngày càng gia tăng. Tesla và Alphabet sẽ là hai cái tên mở màn vào thứ Tư. Ngay sau đó, Microsoft, Meta Platforms, Apple và Amazon sẽ lần lượt công bố số liệu vào tuần kế tiếp.
Giới đầu tư đặc biệt chú ý đến Alphabet sau khi có thông tin tập đoàn này đang phát triển một con chip máy chủ mới mang tên Frozen v2, được thiết kế riêng để tối ưu hóa mô hình trí tuệ nhân tạo Gemini của mình. Theo trang The Information, con chip này có thể được triển khai sớm nhất vào năm 2028.
Ông Josh Gilbert, trưởng bộ phận phân tích châu Á Thái Bình Dương và Trung Đông tại Etoro, cho rằng những bình luận về chi tiêu vốn sẽ có trọng lượng không kém gì các con số lợi nhuận tiêu đề. Nếu các đại gia công nghệ tiếp tục chi tiêu mạnh tay và chứng minh được dòng doanh thu tương xứng, đà luân chuyển dòng vốn ra khỏi ngành công nghệ nhiều khả năng sẽ nhanh chóng hạ nhiệt.
Trong một ghi chú gửi khách hàng, các chiến lược gia của BlackRock Investment Institute do ông Jean Boivin dẫn đầu khẳng định làn sóng đầu tư vào hạ tầng AI vẫn còn nguyên vẹn bất chấp những biến động gần đây. Họ nhấn mạnh rằng nền kinh tế toàn cầu hiện nay ít phụ thuộc vào dầu mỏ hơn nhiều so với các cú sốc năng lượng trong quá khứ, và nhờ đó có sức chống chịu tốt hơn trước viễn cảnh giá năng lượng tiếp tục leo thang.
Những diễn biến doanh nghiệp đáng chú ý
Một thẩm phán liên bang tại Oakland đã ra lệnh tạm dừng thương vụ sáp nhập trị giá 110 tỷ USD giữa Paramount Skydance Corp. và Warner Bros. Discovery Inc. trong vòng 14 ngày, với nhận định rằng thỏa thuận này “có khả năng cao” vi phạm luật chống độc quyền. Đơn kiện do bang California cùng 11 bang khác đệ trình cáo buộc thương vụ sẽ giúp thực thể hợp nhất kiểm soát tới 27% thị trường phim phát hành rộng rãi ra rạp và hơn 30% các bom tấn dự kiến. Mỗi ngày trôi qua sau ngày 30 tháng 09, Paramount sẽ phải trả cho Warner Bros. 7 triệu USD tiền phí chậm trễ, và nếu thương vụ đổ vỡ, mức phí hủy bỏ hợp đồng có thể lên tới 7 tỷ USD.
Ở một diễn biến khác, BlackRock đang huy động hơn 12 tỷ USD trái phiếu để tài trợ cho một trung tâm dữ liệu quy mô gigawatt của Meta Platforms. Đây là thương vụ đầu tiên kết hợp năng lực của hai đơn vị mà BlackRock đã thâu tóm trước đó là Global Infrastructure Partners và HPS Investment Partners. Dự án có tên Sopaipilla dự kiến đi vào hoạt động năm 2028, và Meta sẽ nắm giữ 20% vốn chủ sở hữu trong liên doanh này, đồng thời đảm nhận vai trò vận hành trung tâm dữ liệu.
Trong khi dòng vốn vào hạ tầng AI vẫn chảy mạnh, thị trường tín dụng lại phát đi những tín hiệu cảnh báo về gánh nặng nợ vay của Oracle. Chi phí bảo hiểm rủi ro vỡ nợ (CDS) kỳ hạn 5 năm của tập đoàn này đã lên mức cao nhất trong gần 18 năm, trong khi giá trái phiếu doanh nghiệp của hãng đồng loạt sụt giảm. S&P Global Ratings trước đó đã hạ bậc tín nhiệm của Oracle xuống chỉ còn cách ngưỡng đầu cơ một bậc, với lý do chi tiêu cho trí tuệ nhân tạo liên tục gia tăng. Giới phân tích của Morgan Stanley cảnh báo rủi ro Oracle trở thành “thiên thần sa ngã” vẫn hiện hữu trong trung hạn, phụ thuộc vào khả năng thực thi và kiếm tiền từ các khoản đầu tư.
Trên thị trường vốn Nhật Bản, mặt bằng lãi suất leo lên mức cao nhất trong khoảng ba thập niên đang thúc đẩy một chu kỳ mới trên thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Lượng phát hành trái phiếu doanh nghiệp đạt mức kỷ lục 16,7 nghìn tỷ yên trong năm tài khóa kết thúc vào tháng Ba, khi các doanh nghiệp ưu tiên chi tiêu vốn để thúc đẩy tăng trưởng doanh thu thay vì cắt giảm chi phí. Đáng chú ý, doanh số trái phiếu bằng ngoại tệ của các công ty Nhật Bản đã vọt lên 55,5 tỷ USD chỉ riêng trong quý Hai, vượt qua mức kỷ lục của năm ngoái, cho thấy xu hướng dịch chuyển ra thị trường vốn quốc tế để tận dụng quy mô và thanh khoản.


Nguồn: Bloomberg
Tại Trung Quốc, công ty khởi nghiệp về mô hình thế giới GigaAI (Jijia Vision) đang trong quá trình đàm phán để tổ chức phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) trên sàn giao dịch Hồng Kông ngay trong năm nay, với mức định giá khoảng 3 tỷ USD. Người sáng lập kiêm Tổng giám đốc Huang Guan cho biết công ty đang ở giai đoạn cuối của một vòng gọi vốn mới và sẽ là đơn vị đầu tiên trong lĩnh vực mô hình thế giới lên sàn. Ông nhấn mạnh rằng Trung Quốc có lợi thế dẫn đầu trong các ứng dụng vật lý của AI nhờ nền tảng công nghiệp rộng lớn và đa dạng, điều mà các thị trường khác khó có được.
Các diễn biến địa chính trị khác
Tại Nhật Bản, một tàu khu trục của Trung Quốc đã thực hiện vụ bắn thử súng máy ở vị trí cách đảo Okinotorishima khoảng 180 km về phía tây nam, bên trong vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản. Đây là lần đầu tiên một tàu chiến nước ngoài tiến hành diễn tập bắn đạn thật trong EEZ của Tokyo. Chính phủ Nhật Bản ngay lập tức gửi công hàm phản đối tới Bắc Kinh, dù thủy thủ đoàn tàu khu trục này đã thông báo trước cho các tàu thuyền xung quanh về thời gian và thời lượng diễn tập.
Trên mặt trận ngoại giao, Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết đã có cuộc điện đàm rất tốt với tân Thủ tướng Anh Andy Burnham, đồng thời nhận lời mời thăm Manchester. Hai bên đã thảo luận về các chủ đề bao gồm dầu mỏ Biển Bắc, thương mại và hoạt động rà phá thủy lôi tại eo biển Hormuz. Thủ tướng Burnham cũng tái khẳng định cam kết của Anh trong việc đảm bảo tự do hàng hải tại khu vực để hỗ trợ chuỗi cung ứng toàn cầu và giảm chi phí cho các doanh nghiệp.
Tại Washington D.C., chính quyền thủ đô đang tiến hành đợt chào bán trái phiếu thường niên trị giá 1,2 tỷ USD. Động thái diễn ra trong bối cảnh triển vọng tín nhiệm của thành phố đã ổn định trở lại sau khi Moodys nâng triển vọng từ tiêu cực lên ổn định, nhờ vào năng lực quản lý ngân sách thận trọng trước những cắt giảm nhân sự liên bang trước đây.