Tin tức tổng hợp 18/05/2026: Dầu vượt 111 USD, lợi suất toàn cầu bật tăng

Căng thẳng Mỹ và Iran quanh eo biển Hormuz tiếp tục kéo dầu, lợi suất trái phiếu và nỗi lo lạm phát toàn cầu đi lên cùng lúc. Trong khi đó, dữ liệu kinh tế Trung Quốc tiếp tục gây thất vọng, khiến thị trường châu Á, tiền tệ và chứng khoán công nghệ đồng loạt chịu sức ép.

Thị trường không còn nhìn Hormuz như một cú sốc ngắn hạn

Từ thông điệp mới nhất của Tổng thống Donald Trump trên Truth Social cho đến các bản tin cùng ngày của Reuters, thị trường đang đọc chung một tín hiệu, đó là đàm phán với Iran vẫn còn rất xa thỏa thuận và “đồng hồ đang đếm ngược”. Trong bối cảnh đó, các vụ tấn công bằng drone ở vùng Vịnh, đặc biệt là vụ đánh vào cơ sở hạt nhân UAE, càng khiến nỗi lo về an ninh hàng hải tại eo biển Hormuz tăng lên rõ rệt. Brent đã vượt 111 USD một thùng, dầu WTI cũng đi lên mạnh, còn các nhà đầu tư bắt đầu định giá lại rủi ro nguồn cung theo hướng xấu hơn.

Điều quan trọng là câu chuyện này không còn nằm ở phạm vi một biến động địa chính trị đơn lẻ. Những tín hiệu về việc Hormuz gần như bị phong tỏa, cộng với các cảnh báo rằng tình trạng gián đoạn kéo dài có thể đẩy giá dầu lên mức rất cao hơn nữa, đang buộc thị trường phải tính tới một kịch bản rộng hơn, đó là cú sốc năng lượng chuyển hóa thành cú sốc lạm phát và cú sốc chính sách tiền tệ trên bình diện toàn cầu.

Lợi suất trái phiếu toàn cầu tăng vọt, nỗi sợ lạm phát trở lại

Phản ứng mạnh nhất của thị trường không nằm ở dầu mà nằm ở trái phiếu. Lợi suất Treasury Mỹ kỳ hạn 10 năm đã nhảy lên 4,631%, mức cao nhất kể từ tháng 2/2025, trong khi lợi suất 30 năm cũng leo mạnh.

Tại Nhật Bản, lợi suất trái phiếu chính phủ kỳ hạn 30 năm chạm mức kỷ lục 4,2%, còn lợi suất kỳ hạn 10 năm cũng lên vùng cao nhất từ năm 1996 sau thông tin Tokyo dự kiến phát hành thêm nợ mới để tài trợ ngân sách bổ sung. Ở châu Âu và Anh, lợi suất dài hạn cũng đồng loạt chịu áp lực vì lo ngại lạm phát dai dẳng và chi phí vay vốn tăng.

Đây là lý do tại sao thị trường bắt đầu nói lại về một mặt bằng lãi suất “cao hơn, lâu hơn”. Khi dầu tăng, lạm phát đầu vào tăng theo. Khi lạm phát tăng, nhà đầu tư bán trái phiếu. Khi trái phiếu bị bán mạnh, chi phí vốn của doanh nghiệp và chính phủ đều đi lên. Trong bối cảnh đó, các ngân hàng trung ương từ Fed, ECB đến BoE đều bị kéo trở lại quỹ đạo thận trọng hơn, thậm chí chịu áp lực phải cân nhắc giữ lãi suất cao lâu hơn dự kiến trước đó.

Châu Á đồng loạt đỏ lửa, công nghệ và ngân hàng chịu ảnh hưởng trực tiếp

Chứng khoán châu Á mở tuần trong trạng thái phòng thủ rõ rệt. Nikkei giảm, thị trường Hàn Quốc chịu áp lực mạnh hơn vì lợi suất tăng và lo ngại chuỗi cung ứng chip, trong khi Trung Quốc và Hong Kong cũng đi xuống do dữ liệu kinh tế yếu và rủi ro Trung Đông lan rộng.

Reuters cho biết tâm lý nhà đầu tư bị bào mòn bởi cả cú sốc dầu lẫn triển vọng tiền tệ toàn cầu thắt chặt hơn.

Trong số các câu chuyện riêng lẻ, Samsung nổi bật như một điểm nóng. Cuộc đàm phán căng thẳng với công đoàn, liên quan tới hơn 45.000 lao động, đã khiến thị trường lo ngại về khả năng gián đoạn sản xuất chip bộ nhớ, một mắt xích quan trọng của AI, smartphone và laptop. Tòa án Hàn Quốc đã có một phần phán quyết buộc công đoàn duy trì tiêu chuẩn sản xuất và an toàn, trong khi cổ phiếu Samsung được hỗ trợ phần nào khi khả năng đình công lớn được giảm bớt.

Dữ liệu Trung Quốc cho thấy sức cầu nội địa vẫn yếu

Nếu Trung Đông tạo áp lực từ phía cung, thì Trung Quốc lại kéo thị trường xuống từ phía cầu. Dữ liệu tháng 4 công bố ngày 18/05 cho thấy sản lượng công nghiệp của Trung Quốc chỉ tăng 4,1% so với cùng kỳ, thấp hơn dự báo, còn doanh số bán lẻ chỉ tăng 0,2%, thấp hơn rất xa mức kỳ vọng 2%.

Đầu tư tài sản cố định trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 4 cũng giảm 1,6%, trái ngược với kỳ vọng hồi phục. FT và Reuters cùng cho rằng bức tranh này phản ánh tình trạng phục hồi không đồng đều, nhu cầu tiêu dùng yếu và khu vực bất động sản tiếp tục là lực cản lớn.

Điểm đáng chú ý là dữ liệu yếu của Trung Quốc xuất hiện đúng lúc giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh, khiến bài toán chính sách của Bắc Kinh trở nên khó hơn. Đồng nhân dân tệ vì thế cũng chịu áp lực giảm giá, trong khi nhiều đồng tiền châu Á khác như yên, won, rupiah, rupee, AUD và NZD đều bị cuốn vào vòng xoáy rủi ro chung. Reuters ghi nhận đồng USD giữ vững, còn các đồng tiền nhạy cảm với rủi ro giảm giá rõ rệt.

Đồng USD mạnh lên, vàng và crypto cùng chịu sức ép

Trong một môi trường mà lợi suất tăng và tâm lý phòng thủ lan rộng, đồng USD tiếp tục hưởng lợi tương đối. Chỉ số Dollar Index gần như đi ngang ở vùng cao, trong khi euro và bảng Anh yếu đi, yên trượt giá, nhân dân tệ offshore mất giá và nhiều đồng tiền châu Á chịu áp lực.

Chính vì vậy, vàng không còn phản ứng theo kiểu trú ẩn truyền thống như nhiều người kỳ vọng, mà có thời điểm chịu áp lực chốt lời do USD mạnh và lợi suất thực tăng.

Bạc cũng yếu đi, còn thị trường crypto chứng kiến làn sóng thanh lý lớn khi Bitcoin rơi xuống mức thấp nhất trong hai tuần.

Ở chiều ngược lại, các hàng hóa năng lượng vẫn là tâm điểm. Reuters cho biết dầu tăng trên 111 USD một thùng sau khi loạt diễn biến ở Trung Đông làm gia tăng lo ngại nguồn cung, còn các nhà phân tích cảnh báo nếu tình trạng phong tỏa tại Hormuz kéo dài, giá dầu có thể còn tiến xa hơn, đồng thời kéo theo rủi ro lạm phát cao hơn tại Mỹ, châu Âu và Anh.

Làn sóng tái định giá đang lan ra ngoài Trung Đông

Cú sốc hiện tại không chỉ tác động đến thị trường dầu hay trái phiếu. Reuters và FT cho thấy châu Âu đang tính các biện pháp buộc doanh nghiệp giảm phụ thuộc vào nhà cung cấp Trung Quốc trong các ngành chiến lược, một dấu hiệu cho thấy câu chuyện an ninh chuỗi cung ứng vẫn chưa hạ nhiệt. Ở Australia, gói cải cách thuế bất động sản của chính phủ cũng đang vấp phải phản ứng tiêu cực trong các cuộc thăm dò, phản ánh sức ép chính trị mà lạm phát và chi phí sinh hoạt đang tạo ra trên diện rộng.

Từ Washington đến Tokyo, từ Bắc Kinh đến London, thị trường đang cùng lúc phải xử lý ba biến số lớn, đó là giá năng lượng cao hơn, kỳ vọng lãi suất cao hơn và tăng trưởng yếu hơn. Chính sự kết hợp này mới là điều khiến giai đoạn hiện tại khác với các cú sốc ngắn hạn trước đó. Nó không còn giống một đợt biến động đơn lẻ, mà giống một cuộc tái định giá toàn bộ chế độ kinh tế và tài chính toàn cầu, nơi chi phí vốn, lạm phát và an ninh năng lượng đang trở thành cùng một câu chuyện.

Kết luận

Trong ngắn hạn, thị trường nhiều khả năng vẫn sẽ xoay quanh ba trục chính, gồm diễn biến quanh Hormuz, phản ứng của trái phiếu và dầu, cùng các số liệu kinh tế mới của Mỹ và châu Á. Nhưng về trung hạn, điều đáng theo dõi hơn là việc cú sốc năng lượng này có biến thành một vòng lặp lạm phát, lợi suất và suy yếu tăng trưởng hay không. Nếu điều đó xảy ra, đây sẽ không chỉ là một tuần biến động mạnh, mà là một giai đoạn đánh dấu sự thay đổi trong cách thị trường toàn cầu định giá rủi ro.