Tại sao giá Bạc đang kể sai câu chuyện thực tế?

Ngày 29 tháng 1 năm 2026, giá bạc chạm mức 121,67 USD mỗi ounce, xác lập kỷ lục mọi thời đại. Chưa đầy 30 giờ sau, kim loại này lao dốc hơn 30% trong một phiên giao dịch đơn lẻ. Đến đầu tháng 5, giá bạc đang giao dịch quanh mức dưới 80 USD, tức mất khoảng 35% so với đỉnh.

Nhìn vào màn hình, đây là một câu chuyện điều chỉnh. Nhưng khi nhìn vào thị trường vật lý, chuỗi cung ứng khai thác và các động thái chính sách đang diễn ra đồng thời, câu chuyện đang được kể lại hoàn toàn khác.

Kỷ lục tám năm nhập khẩu và bức tranh nền

Trung Quốc vừa công bố dữ liệu nhập khẩu bạc mà rất ít người trong thị trường tài chính thực sự dừng lại để đọc kỹ. Theo số liệu hải quan chính thức được Kitco News tổng hợp vào tháng 3 năm 2026, nước này đã nhập hơn 790 tấn bạc chỉ trong hai tháng đầu năm 2026, trong đó riêng tháng 2 chiếm gần 470 tấn, mức cao nhất từng ghi nhận cho tháng Hai và tổng hai tháng cao nhất kể từ 2018.

Hai con số này cần được đặt trong một ngữ cảnh. Toàn bộ sản lượng bạc khai thác từ mỏ của thế giới trong một năm khoảng 820 triệu ounce, tương đương xấp xỉ 25.500 tấn. Như vậy, chỉ trong hai tháng đầu năm, Trung Quốc đã hút vào lượng bạc tương đương khoảng 3% toàn bộ sản lượng khai thác mỏ toàn cầu cả năm.

Đồng thời, từ ngày 1 tháng 1 năm 2026, Bộ Thương mại Trung Quốc đã triển khai hệ thống cấp phép xuất khẩu mới, theo đó chỉ 44 doanh nghiệp lớn được nhà nước phê duyệt mới đủ điều kiện xuất khẩu bạc tinh luyện ra thị trường quốc tế, theo Reuters và Trivium China. Để được cấp phép, các công ty phải đáp ứng ngưỡng công suất sản xuất tối thiểu 80 tấn bạc mỗi năm, một điều kiện loại bỏ hầu hết các nhà xuất khẩu cỡ vừa và nhỏ vốn là nguồn cung linh hoạt trong nhiều thập kỷ.

Truyền thông nhà nước Trung Quốc, dẫn lời một chuyên gia trong ngành giấu tên, mô tả chính sách này như sự chuyển đổi chính thức của bạc từ hàng hóa thông thường sang vật liệu chiến lược, đặt bạc dưới cùng khung quản lý pháp lý với đất hiếm.

Đây không phải ngẫu nhiên: Mỹ đã bổ sung bạc vào danh sách khoáng sản quan trọng quốc gia vào cuối năm 2025, thừa nhận vai trò không thể thay thế của kim loại này trong vi mạch điện, pin, tấm pin mặt trời và thiết bị y tế. Với 60 đến 70% công suất lọc bạc toàn cầu nằm trong tay Trung Quốc, theo phân tích của FXStreet, nước cờ kiểm soát xuất khẩu này ngay lập tức tạo ra cú sốc cung có hệ thống trên thị trường quốc tế.

Chiến lược ba tầng không phải ngẫu nhiên

Sự trùng hợp giữa nhập khẩu kỷ lục và siết chặt xuất khẩu đã đủ đáng chú ý. Nhưng nước cờ thứ ba, ít được chú ý nhất và có lẽ là hệ quả dài hạn lớn nhất, liên quan đến axit sulfuric.

Ngày 10 tháng 4 năm 2026, Bloomberg đưa tin Bắc Kinh thông báo ngừng xuất khẩu axit sulfuric kể từ ngày 1 tháng 5. Lệnh cấm nhắm vào axit sulfuric sản sinh như sản phẩm phụ từ quá trình luyện đồng và kẽm của Trung Quốc. Phân tích của S&P Global đánh giá lệnh cấm này có thể kéo dài đến hết năm 2026.

Động thái này có bối cảnh địa chính trị riêng: cuộc xung đột tại Iran bùng phát vào cuối tháng 2 đã đóng cửa eo biển Hormuz, qua đó cắt đứt nguồn lưu huỳnh từ Trung Đông, đây là nguyên liệu thô để sản xuất axit sulfuric. Bắc Kinh, với nhu cầu axit cao điểm cho mùa vụ nông nghiệp, quyết định ưu tiên nguồn nội địa. Kết quả vô hình trung trút hệ quả lên các nhà khai thác mỏ bên ngoài Trung Quốc.

Để hiểu tại sao điều này ảnh hưởng đến bạc, cần nắm một nguyên tắc căn bản của chuỗi cung ứng kim loại: khoảng 70% lượng bạc khai thác hàng năm trên toàn thế giới không đến từ các mỏ bạc chuyên dụng, mà là sản phẩm phụ từ quá trình khai thác đồng, chì và kẽm, theo Báo cáo Khảo sát Bạc Thế giới 2025 của Viện Bạc.

Axit sulfuric là nguyên liệu đầu vào thiết yếu của quy trình heap-leach, phương pháp tưới axit lên quặng đồng oxy hóa để chiết xuất đồng, phổ biến ở Chile, quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới. Khoảng 20% sản lượng đồng của Chile phụ thuộc vào quy trình này, và Chile nhập khẩu hơn 1 triệu tấn axit sulfuric từ Trung Quốc mỗi năm, trong đó Trung Quốc chiếm 37% tổng nhập khẩu axit của nước này trong năm 2025, theo số liệu từ S&P Global.

Kể từ khi thông tin về lệnh cấm được tiết lộ đầu tháng 4, giá axit tại Chile đã tăng khoảng 44% chỉ trong một tháng, theo Platts. Đến giữa tháng 4, theo Robert Friedland, đồng chủ tịch Ivanhoe Mines, một số nhà khai thác đồng chỉ còn dưới 30 ngày tồn kho axit.

Rio Tinto, một trong những tập đoàn khai thác lớn nhất thế giới, gọi Chile là “quốc gia phơi nhiễm rủi ro nhất trên thế giới về nhu cầu nhập khẩu axit sulfuric.” Nhận định này được trích dẫn tại một hội nghị ngành vào tháng 4. Sasa Jarvis, chuyên gia pháp lý khai thác tại McMillan LLP, đúc kết gọn: “Quá trình acid leaching cần thiết cho phần lớn sản lượng đồng và niken toàn cầu, và tác động đến nguồn cung bạc theo nghĩa là phần lớn bạc được sản xuất như sản phẩm phụ của khai thác đồng.”

Cơ chế rất đơn giản: khi sản lượng đồng giảm, bạc phụ thu từ đó giảm theo một cách hoàn toàn tự động, không phụ thuộc vào giá bạc hay tâm lý nhà đầu tư. Không cần hạn chế bạc trực tiếp nếu bạn hạn chế được hóa học làm cho đồng có thể khai thác.

Nhìn toàn bộ chuỗi ba động thái đồng thời, chúng ta có thể tóm gọn chuỗi này là “chiến lược ba tầng”, mỗi tầng tác động lên chuỗi cung ứng bạc ở một điểm khác nhau nhưng cùng hướng: kiểm soát ai được xuất bạc (cấp phép xuất khẩu), hút bạc vào bên trong biên giới (nhập khẩu kỷ lục), và hạn chế quá trình tạo ra nguồn bạc mới từ mỏ trên toàn cầu (cắt axit sulfuric). Dù mỗi động thái có lý do đơn lẻ riêng, hiệu ứng tích lũy là rõ ràng và nhất quán về hướng.

Sáu năm thiếu hụt và một thị trường không còn lớp đệm

Cả ba nước cờ nói trên đang đổ thêm sức nặng lên một nền tảng đã bị xói mòn từ nhiều năm. Viện Bạc, trong Báo cáo Khảo sát Bạc Thế giới 2026 công bố ngày 15 tháng 4, xác nhận thị trường bạc sẽ ghi nhận năm thiếu hụt thứ sáu liên tiếp trong năm 2026.

Mức thiếu hụt 2026 được dự báo ở mức 46,3 triệu ounce, theo SilverTrade. Báo cáo cũng ghi nhận tổng thiếu hụt lũy kế từ năm 2021 đến 2025 đã vượt 820 triệu ounce, tương đương gần toàn bộ sản lượng khai thác mỏ bạc trong một năm của thế giới.

Ý nghĩa của con số này ở chỗ: lượng bạc “trên mặt đất” (trong kho, tồn kho thương mại, kho đệm của các sàn giao dịch) đã bị rút cạn liên tục và không ngừng trong sáu năm. Viện Bạc dùng cụm từ “kỷ nguyên tồn kho giảm dần” để mô tả trạng thái này, ngôn ngữ thể chế hiếm khi xuất hiện trong các báo cáo hàng năm của tổ chức này.

Sản lượng khai thác không thể bù đắp khoảng trống này. Năm 2026, sản lượng mỏ bạc toàn cầu dự kiến ở mức khoảng 820 triệu ounce, hầu như không thay đổi so với năm trước, dù giá bạc trung bình năm 2025 đã tăng 42% so với năm 2024.

Trong một thị trường hàng hóa bình thường, mức tăng giá 42% sẽ kích hoạt làn sóng đầu tư khai thác mạnh mẽ và mở rộng năng lực sản xuất. Với bạc, cơ chế này bị vô hiệu hóa bởi một thực tế đặc thù: hầu hết bạc đến như sản phẩm phụ từ các mỏ đồng, chì, kẽm, và các quyết định đầu tư mở rộng mỏ đó được quyết định bởi giá đồng, chì, kẽm, không phải giá bạc.

Một phân tích của Investing.com gọi đây là “Catalyst #7 trong thị trường bạc, sự phụ thuộc vào sản phẩm phụ phá vỡ cơ chế phản ứng cung.”

Các mỏ bạc chuyên dụng thực sự, vốn đã khan hiếm, đòi hỏi từ 8 đến 12 năm từ lúc phát hiện đến khai thác thương mại đầu tiên, qua các giai đoạn xin giấy phép môi trường, nghiên cứu khả thi, xây dựng cơ sở hạ tầng và vận hành thử nghiệm.

Mỏ Zgounder ở dãy núi Anti-Atlas của Maroc, được Aya Gold and Silver vận hành và đang trong giai đoạn mở rộng, là một ví dụ điển hình cho thấy bức tranh thực tế: một con đường độc đạo vận chuyển toàn bộ quặng concentrate xuống núi, độ sâu khai thác lên đến hàng nghìn mét, và đội ngũ chuyên gia vận hành hết sức khan hiếm. Địa chất không đặt bạc ở những nơi dễ khai thác. Đây không phải quan điểm, đây là thực tế kỹ thuật.

Ba động lực và một rủi ro đang tái cân bằng

Về phía cầu, bạc đang nằm tại giao điểm của ba trào lưu công nghệ lớn nhất thế kỷ này: năng lượng mặt trời, xe điện và cơ sở hạ tầng AI.

Tuy nhiên, bức tranh nhu cầu công nghiệp đang phức tạp hơn những gì nhiều phân tích đơn giản hóa thể hiện. Ngành quang điện, vốn là khách hàng công nghiệp lớn nhất của bạc, đang trải qua một quá trình điều chỉnh mạnh mẽ.

Theo Báo cáo Khảo sát Bạc Thế giới 2026, lượng bạc tiêu thụ cho tấm pin mặt trời đã giảm 6% trong năm 2025 xuống còn 186,6 triệu ounce, và dự báo còn giảm tiếp 19% trong năm 2026 xuống khoảng 151 triệu ounce. Điều nghịch lý ở chỗ: sụt giảm này xảy ra dù lắp đặt pin mặt trời toàn cầu vẫn đang lập kỷ lục mới, theo BloombergNEF, dự kiến tăng khoảng 15% trong năm nay.

Chính vì giá bạc tăng mạnh, chiếm đến 17 đến 29% chi phí mỗi watt điện tấm module quang điện, các nhà sản xuất đã đẩy mạnh một chiến lược mà giới chuyên môn gọi là “thrifting”, tức giảm hàm lượng bạc trên mỗi ô pin mà không hy sinh quá nhiều hiệu suất.

Longi Green Energy, một trong những nhà sản xuất tấm pin mặt trời lớn nhất thế giới, đã thông báo vào đầu tháng 1 năm 2026 sẽ đưa vào sản xuất đại trà dòng pin nền đồng từ quý 2 năm nay, theo pv-magazine.com. Nếu xu hướng này được nhân rộng, áp lực lên nhu cầu bạc từ lĩnh vực năng lượng mặt trời trong dài hạn có thể thay đổi đáng kể.

Đây là rủi ro cấu trúc thực sự cần ghi nhận, không phải để bác bỏ toàn bộ luận điểm thiếu hụt, mà để hiểu rõ độ phức tạp của bức tranh.

Song song đó, hai lĩnh vực khác đang bù đắp một phần cho sụt giảm từ mảng quang điện.

Thứ nhất là xe điện: với khoảng 14 đến 15 triệu xe điện dự kiến sản xuất trong năm nay, nhu cầu bạc từ mảng này ước tính từ 12 đến 15 triệu ounce, chưa tính đến bạc dùng trong hạ tầng sạc và hệ thống lưới điện thông minh liên quan.

Thứ hai và quan trọng hơn về tốc độ tăng trưởng là các trung tâm dữ liệu phục vụ cơ sở hạ tầng AI, theo AInvest, lĩnh vực này dự kiến đẩy tiêu thụ bạc lên gấp đôi vào năm 2030 so với hiện tại, nhờ nhu cầu dùng bạc trong kết nối hiệu suất cao cho GPU, hệ thống quản lý nhiệt và thiết bị truyền dữ liệu tốc độ cao. Báo cáo Khảo sát Bạc Thế giới 2026 ghi nhận các trung tâm dữ liệu và phần cứng AI là một trong số ít phân khúc công nghiệp ghi nhận tăng trưởng nhu cầu bạc trong năm 2025 dù mảng công nghiệp tổng thể suy giảm.

Về nhu cầu đầu tư, Viện Bạc dự báo nhu cầu đầu tư vật lý toàn cầu sẽ tăng 20% trong năm 2026 lên mức 227 triệu ounce, đạt đỉnh ba năm. Điều đáng chú ý là mức tăng này đến từ sự phục hồi của nhà đầu tư phương Tây sau ba năm liên tiếp giảm, trong khi Ấn Độ tiếp tục duy trì nhu cầu tích lũy bạc vật lý tốt.

Thị trường giấy và thị trường vật lý: Hai câu chuyện khác nhau

Chênh lệch giữa giá bạc được niêm yết trên các sàn tương lai và thực tế giao hàng vật lý hiện nay đang ở mức độ mà các nhà quan sát thị trường kỳ cựu hiếm khi thấy trong điều kiện “bình thường.”

Tại sàn COMEX ở New York, lượng bạc đã đăng ký (tức sẵn sàng giao hàng thực tế ngay lập tức) đã giảm xuống còn khoảng 76 triệu ounce, trong khi open interest tổng cộng ở mức khoảng 576 triệu ounce, tức tỷ lệ bảo phủ chỉ đạt 13,4%. Con số này thấp hơn ngưỡng 15% vốn được ghi nhận lịch sử như ranh giới báo hiệu áp lực giao hàng, theo dữ liệu của GoldSilverAI.

Chỉ trong tuần đầu tiên của tháng 1 năm 2026, theo Investing.com, 33,45 triệu ounce bạc đã bị rút khỏi kho COMEX trong vòng bảy ngày, tương đương 26% toàn bộ lượng bạc đăng ký biến mất chỉ trong một tuần. Ngày 11 tháng 2, COMEX báo cáo mức rút một ngày lên đến hơn 4,7 triệu ounce từ kho Eligible, và tổng lượng bạc đăng ký rơi xuống dưới 100 triệu ounce lần đầu tiên, theo CoinWeek.

Khi áp lực giao hàng tháng 3 đến hạn, CME Group đã phải nâng mức ký quỹ và tích cực khuyến khích thanh toán bằng tiền mặt thay vì giao vật lý. Đây là hành động ứng phó quen thuộc của sàn giao dịch khi hệ thống giao hàng vật lý chịu áp lực, nhưng chính hành động này lại làm tăng thêm sự hoài nghi về tính đại diện của giá niêm yết trên màn hình so với giá thực của bạc vật lý.

Tại Thượng Hải, giá bạc vật lý trên Sở Giao dịch Vàng Thượng Hải (SGE) hiện giao dịch cao hơn khoảng 12 đến 13% so với giá tham chiếu LBMA tại London và hợp đồng tương lai COMEX, theo dữ liệu từ Shanghai Metals Market. Cuối tháng 1, chênh lệch này từng nới rộng đến gần 17 USD mỗi ounce.

Trong điều kiện thị trường tích hợp bình thường, cơ chế arbitrage sẽ thu hẹp chênh lệch này trong vài ngày. Thực tế là khoảng cách này vẫn tồn tại ở mức cao cho thấy cơ chế arbitrage đang bị vô hiệu hóa bởi chính các hạn chế xuất khẩu của Trung Quốc.

Goldman Sachs đã phát đi cảnh báo trong nghiên cứu nội bộ rằng hệ thống cấp phép xuất khẩu mới của Trung Quốc có thể biến thị trường bạc toàn cầu vốn tích hợp thành những “hòn đảo thanh khoản” khu vực biệt lập nhau, phá vỡ mô hình định giá duy nhất toàn cầu mà thị trường đã quen trong nhiều thập kỷ.

Rich Checkan, Chủ tịch kiêm COO của Asset Strategies International, phát biểu với Investing News Network vào đầu tháng 1 năm 2026 rằng tỷ lệ bạc giấy so với bạc vật lý thực tế hiện ở mức khoảng 356:1. Đây không phải là một con số vô hại: bởi vì mỗi khi áp lực giao hàng tăng đột ngột, con số này tạo ra tiềm năng cho các cú sốc giá phi tuyến tính mà mô hình rủi ro thông thường không tính đến.

Khi kim loại quý không hành xử như hầm trú ẩn an toàn

Cuộc xung đột quân sự tại Iran bùng phát vào cuối tháng 2 năm 2026 đã tạo ra một trong những nghịch lý khó giải thích nhất trên thị trường kim loại quý kể từ nhiều năm nay. Trong lý thuyết tài chính truyền thống, xung đột địa chính trị sẽ đẩy nhà đầu tư chạy vào các tài sản trú ẩn như vàng và bạc. Thực tế lại đảo ngược hoàn toàn.

Nguyên nhân nằm ở chuỗi nhân quả phức tạp hơn: xung đột Iran đóng cửa eo biển Hormuz, qua đó 20% nguồn cung dầu thế giới bị gián đoạn, đẩy giá dầu Brent vọt 10 đến 13% ngay trong tuần đầu tiên lên quanh mức 80 đến 82 USD mỗi thùng. Cú sốc giá dầu này tái kích hoạt kỳ vọng lạm phát, khiến thị trường tái định giá lịch trình cắt giảm lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ.

Lãi suất quỹ liên bang hiện đang ở mức 3,50 đến 3,75%, và dữ liệu từ CME Group cho thấy xác suất cắt giảm lãi suất trong tháng 4 là 0%. Lợi tức trái phiếu kho bạc Mỹ 10 năm tăng lên vùng 4,3 đến 4,4% đẩy USD tăng giá. Và vàng lẫn bạc, vốn không sinh lợi tức, chịu áp lực bán giải phóng vị thế đòn bẩy.

Euronews mô tả hiện tượng này là “flight to liquidity” (rút về thanh khoản) thay vì “flight to quality” (rút về chất lượng), khi các nhà giao dịch đòn bẩy phải bán bất cứ thứ gì có lời để đáp ứng margin call, và bạc sau khi tăng 145% trong năm 2025 là một tài sản lý tưởng để chốt lời.

Kết quả là giá bạc giảm dù các yếu tố cung cầu vật lý không thay đổi hoặc thậm chí còn xấu hơn so với trước khi xung đột nổ ra, vì chính cuộc chiến đã cắt thêm nguồn lưu huỳnh từ Trung Đông, làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng axit sulfuric vừa phân tích ở trên.

Điều này minh họa cho một điểm then chốt trong phân tích thị trường bạc: hiểu nguyên nhân của sự chênh lệch giữa giá giấy và thực tế vật lý quan trọng hơn nhiều so với chỉ nhìn vào hướng đi của giá trên màn hình.

Tỷ lệ vàng bạc và bài toán định giá tương đối

Một thước đo mà các nhà phân tích kỳ cựu thường dùng để đánh giá định giá tương đối của bạc so với vàng là tỷ lệ vàng bạc, tức cần bao nhiêu ounce bạc để mua một ounce vàng.

Tỷ lệ này hiện đang ở mức khoảng 59 đến 64:1, theo nhiều nguồn tổng hợp. Mức trung bình lịch sử 30 năm dao động quanh 67:1, và trong giai đoạn 2020 đến 2021, tỷ lệ này từng vọt lên trên 100:1 trước khi bạc đuổi kịp vàng.

Bank of America, trong nghiên cứu của chuyên gia Michael Widmer được TheStreet và Finance Magnates trích dẫn, đặt kịch bản giá bạc từ 135 đến 309 USD trong năm 2026, với kịch bản 309 USD được tính toán dựa trên một kịch bản tỷ lệ vàng bạc nén về vùng cực thấp lịch sử.

JPMorgan Global Research, trong bản phân tích được công bố tháng 2 năm 2026, dự báo giá bạc trung bình năm ở mức 81 USD, với mức đỉnh quý 4 khoảng 85 USD. Commerzbank kỳ vọng bạc đạt 90 USD vào cuối năm 2026 và 95 USD vào cuối năm 2027.

Thăm dò 30 nhà phân tích của Reuters cho mức trung bình 79,50 USD. Trong khi đó, TD Securities duy trì dự báo thận trọng hơn ở mức bình quân 65,50 USD, với đỉnh năm khoảng 118 USD.

Đây là một biên độ dự báo cực rộng, từ 65 đến 309 USD, hiếm gặp ngay cả với các tài sản vốn hay biến động mạnh. Sự phân kỳ lớn này không phải sự bất đồng tùy tiện, mà phản ánh chính xác mức độ bất ổn thực sự của thị trường, nơi kết quả phụ thuộc rất nhiều vào diễn biến của cuộc xung đột Iran, chính sách lãi suất của Fed và tốc độ mà thị trường vật lý tách khỏi thị trường giấy.

Một điểm quan trọng mà Greg Shearer của JPMorgan nêu ra trong cuộc phỏng vấn được ngân hàng công bố vào tháng 2: khác với vàng, bạc không có nền tảng mua liên tục từ các ngân hàng trung ương.

Người mua dạng này với vàng, gồm Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc đã tăng dự trữ vàng trong 17 tháng liên tiếp và toàn cầu đạt 863 tấn mua ròng trong năm 2025, không đóng vai trò tương tự trong thị trường bạc.

Điều này có hai hệ quả trái chiều nhau: một mặt, bạc thiếu bộ đệm mua liên tục từ các tổ chức chính phủ như vàng; mặt khác, nếu xu hướng dự trữ khoáng sản chiến lược từ phía chính phủ mở rộng sang bạc trong tương lai, tác động tiềm năng sẽ rất lớn vì thị trường bạc nhỏ hơn vàng nhiều lần.

Những tín hiệu từ dòng vốn thực tế

Kể từ khi cuộc xung đột Iran bùng phát và làm tăng sức mạnh USD, dòng vốn trong thị trường bạc cho thấy một sự phân hóa thú vị.

Quỹ iShares Silver Trust (SLV), sản phẩm bạc được giao dịch phổ biến nhất, đang ghi nhận dòng vốn rút ra. Song song đó, Sprott Physical Silver Trust (PSLV) và Aberdeen Physical Silver Shares (SIVR), hai quỹ có cam kết nắm giữ bạc vật lý cao hơn, tiếp tục thu hút dòng vốn vào.

Vào tháng 1 năm 2026, Sprott đã nâng chương trình phát hành vốn lên 2 tỷ USD, gấp đôi mức trước đó, để mua thêm bạc vật lý, theo Investing.com. Ở mức giá khoảng 110 USD lúc đó, con số này tương đương khoảng 18 triệu ounce, tức gần 16% tổng lượng bạc đăng ký tại COMEX.

Phân kỳ dòng vốn này là tín hiệu hành vi thực sự đáng chú ý: nhà đầu tư tinh vi đang chủ động phân biệt giữa các công cụ tiếp cận bạc có thực chất vật lý đứng sau và những sản phẩm phái sinh dựa trên hợp đồng giấy. Khi niềm tin vào tính đại diện của giá giấy suy yếu, dòng vốn di chuyển về phía các công cụ xác nhận được vật lý.

Một tín hiệu thể chế khác đáng ghi nhận là thỏa thuận streaming giữa BHP và Wheaton Precious Metals, được Wheaton công bố vào đầu năm 2026 và được Carbon Credits tóm tắt. BHP nhận 4,3 tỷ USD trả trước từ Wheaton để đổi lấy một phần bạc phụ thu từ mỏ đồng Antamina ở Peru trong dài hạn, thỏa thuận streaming lớn nhất trong lịch sử theo giá trị trả trước.

Đây là tín hiệu mạnh về cách các tập đoàn khai thác lớn đang nhìn nhận giá trị của bạc như sản phẩm phụ trong môi trường giá hiện tại, đồng thời cho thấy nhu cầu từ phía Wheaton, vốn chuyên mua quyền bạc dài hạn, trong việc đảm bảo nguồn cung vật lý trong tương lai.

Xem lại lịch sử để hiểu rõ

Thị trường bạc đã từng trải qua những giai đoạn tương tự, dù chưa bao giờ hoàn toàn giống nhau. Năm 1980, anh em nhà Hunt đẩy giá bạc từ 6 USD lên gần 50 USD thông qua mua hợp đồng tương lai quy mô lớn. Khi COMEX thay đổi quy tắc ký quỹ bằng “Silver Rule 7”, giá sụp đổ xuống còn 11 USD chỉ trong một ngày. Lượng bạc vật lý thực tế trên thế giới hầu như không thay đổi qua toàn bộ chuỗi đó.

Tháng 3 năm 2020, bạc giấy lao dốc xuống quanh mức 12 USD trong đợt bán tháo đại trà, trong khi mức phụ trội cho đồng tiền bạc American Silver Eagles trên thị trường vật lý lên tới hơn 30% so với giá niêm yết. Đầu năm 2021, làn sóng #SilverSqueeze qua Reddit đẩy giá spot vượt 30 USD trong một phiên, nhưng sau đó giá giấy ít dịch chuyển trong nhiều tuần, trong khi các đại lý vật lý lớn đồng loạt hết hàng và nền tảng APMEX phải tạm dừng nhiều mặt hàng.

Tuy nhiên, giai đoạn 2026 có điểm khác biệt cơ bản so với tất cả các tiền lệ lịch sử: đây là lần đầu tiên sự căng thẳng vật lý xảy ra trong bối cảnh một quốc gia kiểm soát phần lớn công suất lọc bạc toàn cầu đang chủ động can thiệp đa tầng vào chuỗi cung ứng bằng chính sách nhà nước, đồng thời các ứng dụng công nghiệp của bạc đã mở rộng ra nhiều lĩnh vực công nghệ không thể thay thế trong ngắn hạn. Đây là kết hợp chưa từng có trong lịch sử thị trường bạc.

Đâu là điểm cần theo dõi

Thay vì đưa ra kết luận đơn chiều về hướng đi của giá bạc, các nhà quan sát thị trường thực dụng nên theo dõi sát ba nhóm dữ liệu để hình thành quan điểm của mình.

Nhóm thứ nhất là dữ liệu sản lượng đồng từ Chile trong tháng 5 và tháng 6 năm 2026. Đây là điểm mà lệnh cấm axit sulfuric của Trung Quốc sẽ chuyển hóa từ một luận điểm phân tích thành con số thực tế, và kéo theo đó là dữ liệu bạc phụ thu từ Chile, quốc gia sản xuất đồng lớn nhất thế giới, theo GoldSilver.com.

Nhóm thứ hai là diễn biến của cuộc xung đột Iran và quyết định lãi suất tiếp theo của Fed. Hai biến số này chi phối đồng USD và lợi tức trái phiếu, từ đó chi phối chi phí cơ hội của việc nắm giữ kim loại quý không sinh lợi tức. Khi cuộc đàm phán tại khu vực vùng Vịnh tiến triển và chính sách tiền tệ trở nên rõ ràng hơn, tâm lý thị trường có thể dịch chuyển mạnh theo hướng nào đó.

Nhóm thứ ba là chênh lệch giá Thượng Hải so với LBMA và tỷ lệ bảo phủ vật lý của COMEX. Hai chỉ số này phản ánh trực tiếp nhất trạng thái của thị trường vật lý bên dưới lớp bề mặt của giá giấy. Khi chênh lệch Thượng Hải thu hẹp và tỷ lệ bảo phủ COMEX tăng trở lại, áp lực vật lý đang giảm bớt. Khi chúng tiếp tục nới rộng, câu chuyện vật lý đang ăn sâu hơn.

Nhìn lại từ góc độ thị trường Forex

Với người tham gia thị trường ngoại hối và hàng hóa, bạc trong bối cảnh hiện tại là một ví dụ giáo khoa về lý do tại sao phân tích kỹ thuật và phân tích giá đơn thuần không đủ để hiểu được một thị trường đang trải qua tái cấu trúc cấu trúc. Sự phân kỳ giữa giá trên màn hình và thực tế vật lý, được phản ánh trong chênh lệch SGE, tỷ lệ bảo phủ COMEX và dòng vốn SLV so với PSLV, là loại dữ liệu mà chỉ đọc biểu đồ giá sẽ không bao giờ nhìn thấy.

Đây cũng là lý do tại sao việc giao dịch với một sàn môi giới được kiểm chứng và minh bạch về năng lực vận hành, điều kiện ký quỹ và cơ chế thực hiện lệnh là đặc biệt quan trọng trong môi trường thị trường biến động cao. Để tra cứu xếp hạng, giấy phép pháp lý và đánh giá độc lập của bất kỳ sàn giao dịch nào, WikiFX cung cấp cơ sở dữ liệu kiểm tra môi giới miễn phí với hơn 77.000 sàn trên toàn cầu.

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

Tại sao giá bạc giảm 35% từ đỉnh nhưng nhiều chuyên gia vẫn nhận định thị trường vật lý đang căng thẳng?

Giá bạc trên các sàn tương lai phản ánh tâm lý ngắn hạn và vị thế đòn bẩy tài chính, đặc biệt bị ảnh hưởng bởi lãi suất và biến động USD. Khi chiến tranh Iran làm tăng lạm phát và trì hoãn cắt giảm lãi suất của Fed, các nhà đầu tư đòn bẩy buộc phải thanh lý vị thế. Trong khi đó, thị trường vật lý không “đọc” tin tức theo cách này: tỷ lệ bảo phủ COMEX ở 13,4%, chênh lệch Thượng Hải 12 đến 13% và dòng vốn liên tục vào Sprott PSLV đều là tín hiệu từ thị trường vật lý thực tế.

Kế hoạch thay thế bạc bằng đồng của Longi có thực sự đe dọa nhu cầu bạc không?

Đây là rủi ro cần ghi nhận nghiêm túc. Nếu công nghệ pin nền đồng của Longi được nhân rộng thành công trong toàn ngành, nhu cầu bạc từ mảng quang điện có thể giảm đáng kể hơn mức đã dự báo. Tuy nhiên, chuyển đổi công nghệ sản xuất hàng loạt cần thời gian và vốn lớn, và không phải mọi nhà sản xuất đều có thể tiếp cận công nghệ này trong ngắn hạn. Báo cáo của Viện Bạc đã tính đến thrifting và thay thế khi đưa ra dự báo thiếu hụt 46,3 triệu ounce, tức rủi ro này ở mức độ nhất định đã được phản ánh.

Lệnh cấm axit sulfuric của Trung Quốc ảnh hưởng đến bạc theo cơ chế cụ thể nào?

Khoảng 70% bạc khai thác hằng năm là sản phẩm phụ từ các mỏ đồng, chì và kẽm. Axit sulfuric là nguyên liệu thiết yếu trong quy trình heap-leach để chiết xuất đồng oxide. Chile, nhà sản xuất đồng lớn nhất thế giới, nhập hơn 1 triệu tấn axit từ Trung Quốc mỗi năm. Khi lệnh cấm có hiệu lực từ tháng 5 và giá axit tại Chile đã tăng 44%, các mỏ đồng buộc phải giảm sản lượng hoặc chịu chi phí cao hơn đáng kể, và bạc phụ thu từ đó giảm theo cơ học. Không cần hạn chế bạc trực tiếp để thắt chặt nguồn cung bạc.

Goldman Sachs đã cảnh báo điều gì về thị trường bạc toàn cầu?

Goldman Sachs đã phát đi cảnh báo rằng hệ thống cấp phép xuất khẩu mới của Trung Quốc có tiềm năng biến thị trường bạc toàn cầu vốn tích hợp thành những “hòn đảo thanh khoản” khu vực biệt lập nhau. Điều này có nghĩa là giá bạc ở Thượng Hải, London và New York có thể dần tách rời nhau, cơ chế định giá toàn cầu thống nhất có thể bị gián đoạn, và các nhà đầu tư cần chú ý rõ hơn về loại bạc nào và ở đâu họ đang tiếp cận.

Tỷ lệ vàng bạc hiện tại cho thấy điều gì?

Ở mức khoảng 59 đến 64:1, tỷ lệ vàng bạc hiện tại đang thấp hơn mức bình quân dài hạn 67:1 và nằm trong phạm vi lịch sử. Điều này khác với các giai đoạn như 2020 khi tỷ lệ vượt 100:1 và bạc rõ ràng bị định giá thấp tương đối so với vàng. Hiện tại, lợi thế định giá tương đối của bạc không còn cực đoan như trước. Tuy nhiên, Bank of America lập luận rằng nếu tỷ lệ nén về vùng cực thấp lịch sử 32:1 như đã từng xảy ra năm 2011, toán học sẽ hỗ trợ mức giá bạc rất cao hơn mức hiện tại.

Nguồn tham khảo

1. https://www.kitco.com/news/article/2026-03-20/china-silver-imports-hit-record-high-nearly-800-tonnes-january-and-february
2. https://silverinstitute.org/global-silver-market-forecast-to-remain-in-a-sizeable-deficit-in-2025/
3. https://silverinstitute.org/silver-demand-forecast-to-expand-across-key-technology-sectors/
4. https://www.jpmorgan.com/insights/global-research/commodities/silver-prices
5. https://www.thestreet.com/investing/bank-of-america-has-stark-message-for-silver-investors
6. https://www.thestreet.com/investing/j-p-morgan-revamps-silver-stock-price-target-for-2026
7. https://www.financemagnates.com/trending/how-high-can-silver-go-in-2026-as-comex-inventory-tightens-new-silver-price-predictions-from-bofa-citi-and-reuters-target-300/
8. https://www.financemagnates.com/trending/why-gold-is-surging-with-silver-and-why-experts-predict-7000-price-in-2026/
9. https://goldsilver.com/industry-news/article/silver-price-forecast-2026-2027-the-bull-case-and-bear-case-laid-out/
10. https://goldsilver.com/industry-news/article/silver-price-forecast-predictions/
11. https://www.sbcgold.com/silver-price-forecasts/silver-price-forecast-2026/
12. https://www.marketscreener.com/news/silver-forecast-price-predictions-100-in-2026-ce7d50d2de8df422
13. https://www.kavout.com/market-lens/gold-and-silver-price-forecast-2026-why-precious-metals-hit-record-highs-and-what-comes-next
14. https://www.mining.com/silver-market-deficit-to-continue-throughout-2026-says-fitchs-bmi/
15. https://www.ishares.com/us/products/239855/ishares-silver-trust-fund
16. https://sprott.com/investment-strategies/exchange-listed-products/physical-bullion-funds/silver/
17. https://www.aberdeeninvestments.com/en-us/investor/investment-solutions/commodities/sivr
18. https://www.pv-magazine.com/2026/04/15/silver-demand-from-pv-industry-expected-to-drop-19-this-year/
19. https://www.pv-magazine.com/2026/01/06/rising-silver-prices-drive-chinas-longi-shift-to-copper-metallized-solar-cells/
20. https://carboncredits.com/silver-in-2026-and-beyond-rising-prices-solar-substitution-and-a-market-still-in-deficit/
21. https://www.goldenstatemint.com/blog/solar-installations-surge-but-silver-thrifting-goes-into-overdrive/
22. https://www.cruxinvestor.com/posts/silvers-continued-repricing-in-2026-monetary-volatility-energy-transition-demand
23. https://www.ainvest.com/news/silver-industrial-metal-green-ai-revolution-2512/
24. https://discoveryalert.com.au/technological-megatrends-reshape-silver-markets-2030/
25. https://en.wikipedia.org/wiki/Economic_impact_of_the_2026_Iran_war
26. https://www.euronews.com/business/2026/03/30/gold-and-silver-prices-plunge-why-has-safe-haven-demand-faded-amid-iran-war
27. https://www.tradingkey.com/analysis/commodities/metal/261845460-gold-silver-iran-strait-fed-rates-central-banks-liquidity-inflation-dollar-tradingkey