Lời nói đầu:Lạm phát lõi Nhật Bản lần đầu giảm xuống dưới 2% sau gần 4 năm do trợ cấp nhiên liệu, nhưng áp lực giá cơ bản vẫn dai dẳng. BOJ đối mặt thách thức kép trong truyền thông chính sách tiền tệ khi lạm phát do nhu cầu vẫn ở mức 2,5%. Phân tích toàn cảnh từ dữ liệu tháng 2 và nhận định chuyên gia.

Chỉ số giá tiêu dùng lõi (core CPI), loại trừ chi phí thực phẩm tươi sống dễ biến động, tăng 1,6% so với cùng kỳ năm trước trong tháng 2, phù hợp với dự báo tăng 1,7% của thị trường và chậm lại so với mức 2,0% của tháng 1. Một chỉ số riêng biệt loại trừ cả thực phẩm tươi sống và nhiên liệu, được BOJ theo dõi sát sao như một chỉ báo tốt hơn về lạm phát do nhu cầu, tăng 2,5% trong tháng 2, giảm nhẹ so với mức 2,6% của tháng 1.
Lạm phát tổng thể đã chậm lại còn 1,3% trong tháng 2 từ mức 1,5% của tháng 1, trong đó nguyên nhân chính đến từ chi phí năng lượng giảm 9,1% do việc nối lại trợ cấp điện và khí đốt. Một ước tính của chính phủ cho thấy việc cắt giảm thuế xăng đã làm giảm 0,94 điểm phần trăm trong chỉ số lạm phát tổng thể của tháng 2, trong khi học phí cũng giảm 9,6% nhờ mở rộng trợ cấp của chính phủ.
Dù vậy, giá vẫn tăng ở nhiều mặt hàng và dịch vụ không bị ảnh hưởng bởi trợ cấp. Giá thực phẩm không bao gồm các mặt hàng tươi sống dễ biến động như rau củ tăng 5,7% trong tháng 2, sau khi tăng 6,2% vào tháng 1, trong khi lạm phát khu vực dịch vụ ổn định ở mức 1,4%.
BOJ cho biết vào tuần trước rằng họ sẽ công bố một chỉ báo giá mới vào mùa hè, loại bỏ ảnh hưởng của các yếu tố chính sách một lần như trợ cấp nhiên liệu, nhằm đánh giá chính xác hơn lạm phát cơ bản. Thống đốc Kazuo Ueda đã phát tín hiệu về việc sẵn sàng tiếp tục tăng lãi suất nếu lạm phát cơ bản, hay xu hướng giá rộng hơn được thúc đẩy bởi nhu cầu trong nước, ổn định quanh mục tiêu 2%.
Abhijit Surya, chuyên gia kinh tế cấp cao khu vực châu Á - Thái Bình Dương tại Capital Economics, nhận định áp lực lạm phát đang ăn sâu hơn so với con số tổng thể yếu kém của tháng 2 và thước đo lạm phát ưa thích của BOJ sẽ vẫn ở trên mục tiêu 2% trong tương lai gần.
Các biện pháp khác nhau mà chính phủ áp dụng để giảm tác động từ chi phí sinh hoạt tăng cao cho các hộ gia đình, như trợ cấp nhiên liệu, đã tác động đến giá cả và làm phức tạp thêm nỗ lực đo lường lạm phát cơ bản của BOJ. Với xung đột Trung Đông khiến giá dầu thô tăng vọt, chính phủ đã áp dụng biện pháp kiểm soát giá xăng trong tháng này.
Takeshi Minami, chuyên gia kinh tế trưởng tại Viện Nghiên cứu Norinchukin, cho rằng nếu BOJ tăng lãi suất, điều này có thể gây tổn hại đến nền kinh tế vốn đã chịu ảnh hưởng từ tâm lý kinh doanh xấu đi do xung đột, và dự đoán BOJ sẽ ở trạng thái chờ xem xét.