Lời nói đầu:Michael Burry cảnh báo Microsoft, Google, Meta dùng thủ thuật kế toán 'đen tối' thổi phồng lợi nhuận 20% nhờ kéo dài khấu hao chip AI. Chi phí thực tế lên tới 226 tỷ USD có thể gây khủng hoảng.
Nhà đầu tư huyền thoại Michael Burry vừa đưa ra cáo buộc nghiêm trọng nhắm vào nhóm ông lớn công nghệ, cho rằng họ đang sử dụng các thủ thuật kế toán nhằm che đậy chi phí khổng lồ cho cuộc đua AI, qua đó làm đẹp báo cáo tài chính và thổi phồng lợi nhuận lên tới 20% so với thực tế.

Michael Burry nổi tiếng với vai trò dự đoán chính xác cuộc khủng hoảng tài chính 2008, đã châm ngòi cho một cuộc tranh luận mới trên Phố Wall. Trong bài đăng trên nền tảng X ngày 21/2/2026, ông cáo buộc các công ty bao gồm Microsoft, Alphabet, Meta Platforms, Amazon, Oracle và cả nhà sản xuất chip Nvidia đang thực hiện những điều chỉnh kế toán mang tính “đen tối”.
Theo Burry, vấn đề nằm ở cách các công ty này tính khấu hao cho phần cứng AI, đặc biệt là những con chip đắt tiền vận hành trung tâm dữ liệu. Ông cho rằng họ đã kéo dài “thời gian sử dụng hữu ích” của chip và máy chủ một cách giả tạo nhằm giảm chi phí khấu hao hàng năm, từ đó bảo vệ lợi nhuận. Trong bối cảnh công nghệ AI phát triển với tốc độ chóng mặt, một con chip có thể lỗi thời chỉ sau hai đến ba năm, nhưng các công ty lại khấu hao trong vòng 5 đến 6 năm.
Trên tài khoản X của mình, Burry viết: “Giờ đây các bạn đang dùng những thủ thuật kế toán để che giấu chi phí, để bảo vệ lợi nhuận. Các bạn sẽ điều chỉnh thu nhập của mình một cách gian khổ và đen tối.”
Dữ liệu mà Burry công bố cho thấy mức độ thổi phồng lợi nhuận là rất đáng kể. Theo ước tính của ông, trung bình các nhà cung cấp dịch vụ đám mây lớn đang báo cáo lợi nhuận cao hơn thực tế 24%. Trường hợp Oracle chịu tác động nặng nề nhất với mức thổi phồng có thể lên tới 48% đến 62% tùy vào vòng đời máy chủ áp dụng. Meta và Microsoft cũng nằm trong nhóm trên 20%. Burry nhấn mạnh rằng nếu các công ty này áp dụng chu kỳ khấu hao thực tế 2,5 năm cho chip AI, lợi nhuận báo cáo của họ gần như sẽ biến mất.
Không chỉ dừng lại ở lợi nhuận trước mắt, Burry còn đưa ra cảnh báo về dài hạn. Ông dự báo tổng tài sản bị thổi phồng của nhóm công ty này có thể lên tới 226 tỷ USD vào năm 2028. Ông nhấn mạnh chất lượng tài sản mới là yếu tố quan trọng trong dài hạn, đồng thời lưu ý rằng một khoản xóa sổ 50 tỷ USD hôm nay có thể là nhỏ so với vốn hóa thị trường 3.000 tỷ USD, nhưng nó sẽ trở nên rất lớn nếu điều đó thực sự xảy ra.
Câu hỏi được Burry đặt ra là khi nào cuộc chiến chi tiêu cho xây dựng trung tâm dữ liệu AI mới thực sự kết thúc. Theo số liệu ông chia sẻ, tổng chi tiêu vốn của bốn ông lớn gồm Amazon, Google, Meta và Microsoft được dự báo đạt từ 650 đến 700 tỷ USD trong năm 2026, tăng hơn 70% so với mức 381 tỷ USD của năm 2025.
Hệ quả của cuộc chiến chi tiêu này đang bắt đầu lộ diện. Dòng tiền tự do của Alphabet được dự báo giảm 90% từ 73,3 tỷ USD xuống chỉ còn 8,2 tỷ USD. Amazon thậm chí có thể ghi nhận dòng tiền tự do âm từ 17 đến 28 tỷ USD trong năm 2026. Điều này đồng nghĩa với việc các “cỗ máy in tiền” của thung lũng Silicon đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt tiền mặt.
Thực tế này buộc các công ty phải tìm đến thị trường nợ. Chỉ trong vài tháng cuối năm 2025 và đầu năm 2026, Oracle đã huy động thành công khoảng 180 tỷ USD từ thị trường trái phiếu. Alphabet cũng phát hành 200 tỷ USD trái phiếu, bao gồm một đợt phát hành trái phiếu kỳ hạn 100 năm bằng đồng bảng Anh hiếm gặp. Meta không đứng ngoài cuộc khi huy động 30 tỷ USD trái phiếu và hợp tác với Blue Owl Capital thông qua một phương tiện đầu tư đặc biệt trị giá 27 tỷ USD cho trung tâm dữ liệu tại Louisiana.
Động thái này đã phá vỡ điều mà giới đầu tư gọi là “khế ước vô hình”. Trước đây, các công ty cam kết những khoản chi tiêu mang tính đầu cơ như AI sẽ được tài trợ bằng dòng tiền nội bộ, nghĩa là rủi ro thuộc về cổ đông. Khi rủi ro được chuyển sang cho các chủ nợ, vấn đề tín nhiệm bắt đầu xuất hiện. Rủi ro càng lớn hơn khi tài sản đảm bảo cho các khoản vay dài hạn lại là những con chip và trung tâm dữ liệu có thể nhanh chóng trở nên lạc hậu.
Tất nhiên, không phải ai trên Phố Wall cũng đồng tình với góc nhìn của Michael Burry. Dan Ives, chuyên gia phân tích của Wedbush, cho rằng quan điểm của Burry là hoàn toàn đánh giá sai xu hướng AI. Daniel Newman từ Futurum Group cũng bảo vệ rằng phương pháp khấu hao chỉ là vấn đề phân bổ chi phí theo thời gian chứ không phải gian lận.
Tuy nhiên Burry cũng có những đồng minh đáng chú ý. Jim Chanos, nhà đầu tư nổi tiếng với vụ phanh phui bê bối Enron, bày tỏ lo ngại về khoản chi tiêu khổng lồ cho phần cứng AI khi nó đang tăng nhanh hơn cả doanh thu và lợi nhuận. Các nhà nghiên cứu từ Đại học Princeton cũng lưu ý rằng chip AI thường trở nên lỗi thời sau một đến ba năm, nhưng các công ty vẫn khấu hao chúng trong 5 đến 6 năm.
Nhìn về quá khứ, Burry so sánh cơn sốt AI hiện tại với bong bóng đài phát thanh những năm 1920 và bong bóng dotcom năm 2000. Ông nhắc lại lịch sử chỉ số Nasdaq đã giảm 78% vào năm 2002 sau khi cơn sốt xây dựng trung tâm dữ liệu lên đến đỉnh điểm.