Morgan Stanley: Kim loại quý và cơ bản vẫn là "Chủ đề chính" trong năm 2026

Sau một năm 2025 đầy biến động với mức tăng trưởng ngoạn mục, thị trường kim loại quý và công nghiệp bước vào 2026 vẫn ngập tràn động lực. Dưới sự dẫn dắt của các yếu tố vĩ mô, chuyển đổi năng lượng và căng thẳng địa chính trị, liệu vàng, bạc, đồng, nhôm có thể lập nên những kỷ lục mới? Bài viết tổng hợp phân tích mới nhất từ Morgan Stanley cùng các ngân hàng đầu tư lớn toàn cầu.

Năm 2025 đã khép lại như một năm lịch sử đối với thị trường kim loại toàn cầu. Vàng, bạc, đồng và nhôm đồng loạt ghi nhận mức tăng trưởng phi mã, đánh dấu sự trở lại mạnh mẽ của nhóm tài sản này trong danh mục đầu tư toàn cầu. Bước sang năm 2026, câu hỏi lớn nhất được đặt ra là liệu đà tăng này có còn sức bền hay thị trường đã trở nên quá nóng.

Trong báo cáo mới nhất có tựa đề “China and the Miners” công bố ngày 09/01/2026, Morgan Stanley đã đưa ra câu trả lời rõ ràng: kim loại vẫn là “Chủ đề Chính” (Major Theme) cho năm tới và họ kỳ vọng xu hướng tăng giá sẽ tiếp tục được củng cố.

Bối cảnh một năm bùng nổ và dự báo tiếp tục hành trình

Năm 2025 chứng kiến màn trình diễn ấn tượng của hầu hết các kim loại chủ chốt. Vàng kết thúc năm với mức tăng 64%, hiệu suất mạnh nhất trong gần nửa thế kỷ và chạm ngưỡng kỷ lục mọi thời đại trên 4.500 USD/ounce. Bạc thậm chí còn vượt trội hơn với mức tăng hơn gấp đôi. Ở nhóm kim loại công nghiệp, đồng tăng hơn 50% trong khi nhôm tăng khoảng 26%. Đến ngày 9/1/2026, giá vàng giao ngay vẫn duy trì ở mức cao kỷ lục quanh vùng 4.510 USD/ounce, bạc tiếp tục phá đỉnh với tồn kho thấp, đồng và nhôm cũng ghi nhận diễn biến tích cực trên sàn LME.

Bước sang năm 2026, Morgan Stanley duy trì quan điểm lạc quan. Ngân hàng này dự báo vàng có thể chạm mốc 4.800 USD/ounce vào quý IV/2026, nhôm đạt 3.250 USD/tấn vào quý II/2026. Các phân tích từ các tổ chức khác như Goldman Sachs hay Bank of America cũng đồng thuận với kịch bản giá cao. Morgan Stanley chỉ ra rằng các yếu tố cơ bản hỗ trợ giá kim loại vẫn còn nguyên vẹn, thậm chí được củng cố thêm bởi bối cảnh kinh tế toàn cầu hiện tại.

Phân tích sâu từng nhóm kim loại: Động lực và triển vọng

Kim loại quý: Vàng và Bạc trong vai trò mới

Đối với vàng, Morgan Stanley nhấn mạnh một sự chuyển đổi vai trò quan trọng. Ngoài việc là công cụ phòng ngừa lạm phát và bất ổn, vàng ngày càng được xem như một công cụ phòng ngừa rủi ro tài khóa (fiscal-risk hedge). Điều này xuất phát từ những lo ngại ngày càng tăng về nợ công và thâm hụt ngân sách tại các thị trường phát triển.

Bên cạnh đó, một yếu tố cấu trúc mạnh mẽ là các ngân hàng trung ương toàn cầu, đặc biệt là từ các thị trường mới nổi, vẫn đang tích cực mua vào. Lần đầu tiên sau gần 30 năm, vàng đã vượt qua trái phiếu kho bạc Mỹ về tỷ trọng trong dự trữ chính thức toàn cầu, phản ánh xu hướng đa dạng hóa tài sản và giảm phụ thuộc vào đồng USD.

Bạc tiếp tục là lựa chọn được Morgan Stanley đánh giá cao nhờ cầu kép độc đáo: vừa là kim loại quý hưởng lợi từ các yếu tố như vàng, vừa là kim loại công nghiệp không thể thiếu trong quá trình chuyển đổi năng lượng, đặc biệt là cho ngành năng lượng mặt trời. Tình trạng nguồn cung khan hiếm, tồn kho thấp và các quy định mới về cấp phép xuất khẩu của Trung Quốc được dự báo sẽ tiếp tục siết chặt thị trường, hỗ trợ bạc tiếp tục lập đỉnh mới.

Kim loại công nghiệp: Đồng và Nhôm - Trụ cột của tương lai xanh

Đồng được định vị là “kim loại chuyển đổi” quan trọng nhất. Morgan Stanley chỉ ra rằng động lực chính cho nhu cầu đồng đã thay đổi: thay vì phụ thuộc vào lĩnh vực bất động sản truyền thống đang suy yếu ở Trung Quốc, nhu cầu giờ đây được dẫn dắt bởi quá trình điện khí hóa, năng lượng tái tạo và cơ sở hạ tầng kỹ thuật số. Sự tăng trưởng mạnh từ các hệ thống lưu trữ năng lượng (ESS) và việc mở rộng các trung tâm dữ liệu được kỳ vọng sẽ bù đắp cho sự chậm lại ở các lĩnh vực khác.

Về phía cung, những gián đoạn từ năm 2025 được dự báo sẽ kéo dài sang 2026, khiến thị trường ngoài Trung Quốc vẫn trong tình trạng thắt chặt và dự kiến thâm hụt khoảng 590.000 tấn. Ngân hàng này cũng nhấn mạnh đồng đang cải thiện hồ sơ rủi ro - lợi nhuận, với nhu cầu cấu trúc giúp giảm biến động và củng cố vị thế là kim loại quan trọng cho chuyển dịch xanh.

Đối với nhôm, động lực giá chủ yếu đến từ các ràng buộc về nguồn cung. Các chính sách hạn chế công suất sản xuất ở Trung Quốc và tình trạng sản xuất bên ngoài Indonesia gặp khó khăn khiến thị trường vật chất tiếp tục trong tình trạng thiếu hụt, thể hiện qua mức premium khu vực tăng cao. Đến đầu tháng 1 năm 2026, giá nhôm trên sàn LME đã vượt mốc 3.147 USD/tấn, phản ánh đúng nhận định này.

Góc nhìn rộng hơn từ các tổ chức tài chính toàn cầu

Quan điểm của Morgan Stanley không đứng riêng lẻ mà tạo thành sự đồng thuận mạnh mẽ từ cộng đồng tài chính quốc tế. Goldman Sachs dự báo vàng đạt 4.900 USD/ounce vào tháng 12 năm 2026, đồng thời coi đồng là kim loại công nghiệp yêu thích nhờ thiếu hụt cấu trúc. JPMorgan còn lạc quan hơn khi kỳ vọng vàng trung bình vượt 4.600 USD trong quý II và chạm trên 5.000 USD vào quý IV năm 2026, nhấn mạnh vai trò dẫn dắt từ quỹ ETF và ngân hàng trung ương.

Citi và các tổ chức khác cũng nhấn mạnh bạc có thể đạt 85-100 USD/ounce nhờ vị thế kim loại chiến lược trong chuyển dịch xanh. Các báo cáo từ Bloomberg và Reuters gần đây đều đề cập đến nguy cơ thiếu hụt đồng lớn nhất 22 năm vào 2026, với gián đoạn mỏ lớn trùng hợp cùng nhu cầu bùng nổ từ xe điện và hạ tầng năng lượng tái tạo.

Bên cạnh các kim loại truyền thống, Lithium cũng nổi lên như một điểm sáng tiềm năng cho năm 2026. Morgan Stanley dự báo thị trường lithium toàn cầu sẽ chuyển từ thặng dư sang thâm hụt khoảng 80.000 tấn, chủ yếu nhờ nhu cầu bùng nổ từ ngành lưu trữ năng lượng (ESS), dự kiến đẩy giá tăng tới gần 50%.

Yếu tố địa chính trị và cuộc chiến nguồn cung khoáng sản

Triển vọng của kim loại không thể tách rời khỏi bối cảnh địa chính trị và chiến lược cạnh tranh toàn cầu về nguồn cung nguyên liệu thô quan trọng. Chiến lược “giảm thiểu rủi ro” (de-risking) của cả Hoa Kỳ và Liên minh châu Âu (EU) nhằm giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc đang đẩy nhanh các thỏa thuận thương mại với khu vực ASEAN, nơi sở hữu trữ lượng lớn nickel, đồng và đất hiếm. Indonesia, quốc gia sản xuất nickel lớn nhất thế giới, cùng với Philippines, Malaysia và Việt Nam đang trở thành tâm điểm trong nỗ lực đa dạng hóa chuỗi cung ứng.

Tuy nhiên, sự hiện diện sâu rộng của Trung Quốc thông qua các khoản đầu tư và công nghệ xử lý tại khu vực này tạo nên một bức tranh phức tạp. Các quốc gia Đông Nam Á đang phải cân bằng tinh tế để thu hút đầu tư từ cả các cường quốc trong khi vẫn giữ vững lợi ích chiến lược và phát triển kinh tế của mình. Sự bất ổn này, cùng với các chính sách thương mại ngày càng được thắt chặt, như việc EU dự kiến tăng thuế tự vệ thép lên 50%, tiếp tục bơm thêm một khoản “phí bảo hiểm rủi ro” vào giá kim loại toàn cầu.

Cơ hội đầu tư cụ thể và góc nhìn thận trọng

Trong báo cáo của mình, Morgan Stanley đã chỉ ra một số điểm đầu tư cụ thể trên thị trường chứng khoán. Ngân hàng này duy trì đánh giá “Overweight” (Tăng tỷ trọng) đối với South32 (S32), một công ty khai thác đa kim loại có tiếp xúc đáng kể đến bạc và nhôm, với kỳ vọng giá hàng hóa và khối lượng bán hàng sẽ là những động lực giá chính. Ngân hàng nhận định giá hàng hóa và khối lượng bán hàng là động lực giá trị lớn nhất của South32, với tiềm năng tăng thêm từ giá kim loại cao hơn dự kiến và thành công ở các dự án thăm dò.

Tuy nhiên, các nhà đầu tư cũng cần lưu ý đến những rủi ro. Morgan Stanley thừa nhận khả năng biến động ngắn hạn là không thể tránh khỏi sau một đợt tăng mạnh. Các yếu tố như sự suy yếu theo mùa của nhu cầu, dòng tiền tái cân bằng chỉ số và sự không chắc chắn về chính sách có thể tạo ra các đợt điều chỉnh. Đối với đồng, một rủi ro giảm giá chính được xác định là khả năng Mỹ loại bỏ hoàn toàn ý định áp thuế đối với đồng tinh chế, điều có thể giải phóng nguồn cung bị ứ đọng.

Kết luận: Một thiết lập tích cực cho năm 2026

Tóm lại, phân tích của Morgan Stanley vẽ nên một bức tranh “thiết lập tích cực cho năm 2026” đối với thị trường kim loại. Sự kết hợp của các yếu tố vĩ mô (lãi suất thấp hơn, đồng USD có thể suy yếu), nhu cầu cấu trúc vững chắc từ quá trình chuyển đổi năng lượng, nhu cầu chiến lược từ các ngân hàng trung ương và những căng thẳng địa chính trị dai dẳng tiếp tục tạo thành một nền tảng hỗ trợ vững chắc.

Mặc dù thị trường có thể trải qua những đợt sóng ngắn hạn, trọng tâm cơ bản vẫn nghiêng về hướng tăng giá. Thông điệp từ Morgan Stanley và sự đồng thuận ngày càng tăng từ các tổ chức tài chính lớn khác là rõ ràng: hành trình của kim loại trong năm 2025 không phải là điểm kết thúc, mà có thể chỉ là sự khởi đầu cho một chu kỳ tăng trưởng mới, được định hình bởi cấu trúc kinh tế và chính trị toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng.